Canan Dağdeviren Kimdir?

Canan Dağdeviren, 4 Mayıs 1985’da İstanbul’un Üküdar ilçesinde dünyaya geldi. Adanalı bir annenin ve Sivas’lı bir babanın ilk çocuğu olan Dağdeviren, fizik dünyasıyla tanışmasını daha beş yaşına bağlamaktadır: babasının hediye ettiği Marie Curie biyografisi, o yaşta bile içinde kökleşecek bir merakın kıvılcımını attı. Yıllar sonra bu merak, Nobel ödüllü fizikçi Pierre Curie’nin keşfettiği piezoelektrik ilkesiyle buluşacak ve dünyanın en prestijli bilim kurumlarında yankı bulacaktı.

Eğitim Hayatı: Depremden MIT’a Uzanan Yol

Dağdeviren, ilk ve ortaokul yıllarının ardından lise eğitimini Kocaeli’nde bir Anadolu Lisesi’nde sürdürüyordu; ne var ki 1999 depremi okul binasını hasar görünce misafir öğrenci sıfatıyla Adana Seyhan ÇEAŞ Anadolu Lisesi’ne nakledildi. Lisans eğitimini Hacettepe Üniversitesi Fizik Mühendisliği bölümünde tamamladı ve 2007’de mezun oldu. Devamında Sabancı Üniversitesi’nde tam burslu olarak Malzeme Bilimi ve Mühendisliği alanında yüksek lisansını 2009’da bitirdi. Aynı yıl kazandığı Fulbright bursu sayesinde University of Illinois at Urbana-Champaign (UIUC)’da doktorasına başladı. Bu süreçte fizik, elektronik, kimya, malzeme bilimi, mekanik ve tıp disiplinlerini bir araya getiren; vücuda yapıştırılabilen, esnek ve katlanabilir elektronik aletler tasarladı.

Piezoelektrikten Doğan İcatlar

Dağdeviren’in araştırmalarının odağında aile geçmişinden beslenen derin bir motivasyon yatıyor. 28 yaşında kalp yetmezliği nedeniyle kaybettiği dedesinin anısına, kendisi de 28 yaşına gelene kadar kalp hastaları için bir şey üretme sözü verdi. Bu sözü Pierre Curie’nin piezoelektrik keşfiyle buluşturduğunda ortaya çarpıcı bir ürün çıktı: kalbin atış enerjisini elektrik enerjisine dönüştürebilen, kalp üzerine yapıştırılabilir giyilebilir kalp pili. Ardından cilt kanseri tanısına yardımcı olan bir cihaz geliştirdi. 2023’te ise ekibiyle birlikte meme kanserini erken evrede saptayan giyilebilir ultrason cihazını tasarladı; bu cihazın hastaların genel sağkalım oranını artırma potansiyeli taşıdığı değerlendirilmektedir.

Tanınırlık ve Başarılar

Dağdeviren, şu an Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) Media Lab’ında doçent olarak görev yapmaktadır. Aynı zamanda Harvard Üniversitesi Genç Akademi Üryeği (Junior Fellow) unvanına sahip; daha 30 yaşına varmadan iki üniversitede birden proje yürütme fırsatı yakalamıştır. Bilimsel çıktıları arasında 12 makale ve 2 patent yer almaktadır. Aldığı ödüller ve tanınırlıklar şunlardır:

• Forbes ’30 Altı 30 Bilim İnsanı’ listesi
• MIT Technology Review 35 Yaş Altı Mucitler listesi
• Harvard Üniversitesi Junior Fellow üyeliği
• Illinois Innovation Prize (2014, 20.000 $)
• 25’in üzerinde ulusal ve uluslararası ödül

Caner ve Emre adlı iki erkek kardeşiyle birlikte büyüyen Dağdeviren, beş yaşındaki o Marie Curie kitabından başlayan yolculuğunu bugün tıp ve mühendisliği buluşturan icatlarla sürdürmektedir.