İzlanda'nın sınırları aşan yeteneği Björk Guðmundsdóttir, 21 Kasım 1965 tarihinde Reykjavik'te doğan ve özgün tarzıyla bilinen bir sanatçıdır. Pop, alternatif rock, caz, elektronik ve klasik müzik gibi birbirinden farklı türleri birleştirerek dünya çapında 15 milyondan fazla albüm satmıştır. On iki kez Grammy ödülüne ve bir kez de Oscar'a aday gösterilen başarılı isim, Lars Von Trier'ın Dancer In The Dark filmindeki performansı sayesinde Cannes Film Festivali'nde En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazanmıştır. Bugün 61 yaşında olan Akrep burcu sanatçı, VH1 listelerinde Rock'n Roll tarihinin en önemli 36. ismi olarak tanımlanmaktadır.
İlk Gençlik Yılları ve Gruplarla Başlayan Yolculuk
Müzik eğitimine henüz 11 yaşındayken piyano çalarak adım atan sanatçının hayatı, öğretmenlerinin desteğiyle tamamen değişti. Öğretmenleri, onun seslendirdiği 'I Love to Love' şarkısının kaydını İzlanda'nın tek radyo kanalına gönderdi. Bu yayının ardından büyük bir ilgi toplayan genç kıza, hemen bir plak firmasından albüm teklifi ulaştı. İlk gençlik yıllarında punk-rock müziğine ilgi duyan şarkıcı, kızlardan oluşan 'Spit and Snot' adında bir grup kurmuştur. Eğitimini 1980 yılında tamamladıktan sonra basçı Jakob Magnússon ile birlikte 'Tappi Tíkarrass' grubunu hayata geçirdi. Gruptan 'Bítið Fast í Vítið' isimli bir kısa çalar ve 1983 yılında 'Miranda' albümü müzikseverlerle buluştu. Daha sonra gotik rock tarzındaki KUKL grubunda vokalistlik yaparak profesyonel müzik yaşantısına önemli bir adım ekledi. Bu ekipte Einar Örn Benediktsson, Einar Melax, Guðlaugur Óttarsson, Sigtryggur Baldursson ve Birgir Mogensen yer alıyordu. Kariyerinde daha profesyonel bir adım olan gotik temalı KUKL grubu, ilerleyen dönemde isim değiştirerek The Sugarcubes adını almıştır. Derek Birkett'in evinde kurduğu 'One Little Indian' plak şirketiyle anlaşan Sugarcubes, ilk albümleriyle büyük bir başarı yakaladı. Yaratıcılıklarının kısıtlanmasını istemeyen ekip üyeleri, Derek Birkett'in kurduğu bu şirkete sadık kaldı ve bu bağ kariyer boyu devam etti. Bu süreçte grup arkadaşı Þór Eldon ile aşk yaşayan sanatçının, 8 Haziran 1986'da oğlu Sindri Eldon Þórsson dünyaya geldi. Müzik çalışmalarının yanı sıra aynı zamanda 1990 yapımı The Juniper Tree adlı sinema filminde de rol alarak oyunculuk alanında yeteneğini kanıtladı.
Solo Kariyerin Doğuşu ve Küresel Başarı
1992 yılında Sugarcubes grubunun dağılmasıyla birlikte Björk, sanatsal serüvenine tek başına devam etme kararı alarak Londra’ya taşınmıştır. Londra'da Massive Attack'in prodüktörü Nellee Hooper ile çalıştı. Böylece 1993'te ilk solo albümü Debut'u piyasaya sundu. Klip yönetmenliğini Michel Gondry'nin üstlendiği 'Human Behaviour' parçası küresel ölçekte yoğun bir ilgi görürken, Debut albümü NME dergisi tarafından yılın en iyi albümü unvanına layık bulundu. Büyük ses getiren bu çalışmadan tam yedi adet hit parça çıkarken, sanatçı kısa sürede İzlanda'nın gururu haline gelmiştir. Bu başarılı çıkışı sırasıyla 'Post', 'Telegram', 'Homogenic', 'Selmasongs', 'Vespertine', 'Medulla' ve 'Drawing Restraint 9' albümleri takip etti. Eşsiz ses tonuyla alternatif müziğin simgelerinden biri oldu. Ancak ulaştığı bu şöhret, bazı korkutucu durumları da beraberinde getirdi. Ricardo Lopez adındaki akıl sağlığı bozuk bir hayranı, 1996 yılında sanatçıya asit bombası göndermeyi tasarladı. Kamera önünde intihar eden bu kişinin hazırladığı ölümcül paket, polis ekiplerince adrese ulaşmadan şans eseri yakalandı. Bu sarsıcı olayın ardından Björk evini değiştirdi.
Beyaz Perde ve Aile Hayatı
Sinema dünyasındaki en büyük çıkışını 1999 yılında Lars Von Trier imzalı 'Dancer in the Dark' filmiyle gerçekleştirdi. Canlandırdığı Selma Jezkova karakteriyle eleştirmenlerden tam not alarak Cannes'da En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazandı. Filmin müzikleri kapsamında Radiohead solisti Thom Yorke ile düet yaptığı 'I've Seen It All' şarkısı, 2001 yılında sinema dünyasının saygın töreni Akademi Ödülleri'nde En İyi Özgün Şarkı dalında yarıştı. Ancak ünlü sanatçı, iki kariyeri bir arada sürdürmek istemedi. Müzik çalışmalarına odaklanmak amacıyla oyunculuk tekliflerini geri çevirdi. Michel Gondry'nin 'The Science of Sleep' projesini bu sebeple reddetti. Özel hayatında ise Matthew Barney ile birlikteliğinden 3 Ekim 2002'de kızı Ísadóra Bjarkardóttir Barney dünyaya geldi. Ayrıca 7 Mayıs 2007'de çıkan 'Volta' albümünde Timbaland, Antony Hegarty ve Sjón gibi müzisyenlerle iş birliği yaptı.
Sanatçının Albümleri ve Rol Aldığı Filmler
Stüdyo Albümleri
- 1993 - Debut
- 1995 - Post
- 1997 - Homogenic
- 2001 - Vespertine
- 2004 - Medúllla
- 2007 - Volta
- 2011 - Biophilia
- 2015 - Vulnicura
Filmografisi
- 2014 - Björk: Biophilia Live (Kendisi)
- 2006 - Glastonbury (Kendisi)
- 2005 - Çizgiyi Çekmek 9
- 2000 - Karanlıkta Dans (Selma)
- 1994 - Hazır Giyim