Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında tarım ve siyaset alanında önemli görevler üstlenen Aziz Duru, 1895 yılında İstanbul'da dünyaya gelmiş ve 29 Eylül 1970 tarihinde vefat etmiş olan Türk siyasetçidir. Ankara Ziraat Okulu'nu bitirdikten sonra İtalya'da ihtisas yaparak tarım alanında derin bilgi birikimi elde etmiştir. Bu birikimi sayesinde yazar, eğitmen ve bürokrat olarak Bursa ile Ankara başta olmak üzere farklı şehirlerde halka hizmet etmiştir. Sivil toplum kuruluşlarındaki özverili çalışmalarıyla da adından söz ettiren Duru, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Bursa milletvekili olarak ülkenin tarım ve yasama politikalarına yön vermiştir.
Tarım Eğitimi ve Bursa'daki Mesleki Çalışmaları
Gençlik yıllarında tarıma büyük ilgi duyan Aziz Duru, yükseköğrenimini başarıyla tamamlamak amacıyla Ankara Ziraat Okulu'na kaydolmuştur. Bu nitelikli kurumdan mezun olduktan sonra mesleki vizyonunu geliştirmek için İtalya'ya giderek orada tarım alanında ihtisas yapmıştır. Türkiye'ye döndüğünde edindiği modern tarım tekniklerini yerli üreticilere aktarmak amacıyla çalışmaya başlamıştır. Bu doğrultuda Bursa Vilayeti Kirmastı bölgesinde ziraat muallimi olarak öğretmenlik görevini üstlenmiştir. Genç cumhuriyetin tarım politikalarına doğrudan rehberlik etmiştir.
Bursa'daki başarılı hizmetlerinin ardından Mustafakemalpaşa ilçesinde ziraat fen memurluğu pozisyonuna getirilmiştir. Bu görevinde bölgedeki tarımsal faaliyetleri denetlemiş ve bilimsel tarım yöntemlerinin yaygınlaşması için yoğun çaba göstermiştir. Duru, tarımsal üretim süreçlerindeki uzmanlığını daha sonra Bursa Merkez Ziraat Fen Memurluğu görevinde de sürdürmüştür. Kentteki tarım zararlılarıyla etkin mücadele yürütmek amacıyla kurulan Bursa Mücadele Müdürlüğü bünyesinde yöneticilik yapmıştır. Yazarlık kimliğiyle de mesleki çalışmalarını desteklemiştir.
Bursa'nın meşhur ipek üretimini canlandırmak ve modern tekniklerle sürdürülebilir kılmak adına çok önemli bir sorumluluk üstlenmiştir. Şehirde uzun yıllar ipek üretiminin kalbi konumunda olan Bursa İpek Böcekçiliği İstasyonu'nda müdürlük yapmıştır. İpek böceği yetiştiriciliği ve ipekçilik endüstrisinin gelişimine büyük katkılar sunan Duru, kendisi de aktif olarak çiftçilikle uğraşmıştır. Çiftçilikle de uğraşarak sorunları doğrudan gözlemlemiştir.
Bürokrasi, Sosyal Hayat ve TBMM Milletvekilliği
Aziz Duru'nun kariyeri yalnızca tarımsal faaliyetlerle sınırlı kalmamış, aynı zamanda devletin farklı kademelerinde de devam etmiştir. Ankara'da bulunduğu dönemlerde Adliye Vekâleti Muhasebe Müdüriyeti Muvazene Kâtipliği görevini yürüterek mali konularda tecrübe edinmiştir. Ardından Büyük Millet Meclisi bünyesindeki Kanunlar Kalemi'nde memuriyet yaparak yasama süreçlerini yakından tanıma şansı elde etmiştir. Devlet hizmetindeki liyakatini Ziraat Vekâleti Teftiş Heyeti Mümeyyizliği makamına atanarak taçlandırmıştır. Bürokrasideki bu geniş tecrübesi, onun ilerleyen yıllarda halk temsilcisi olmasında güçlü bir temel hazırlamıştır.
Toplumsal dayanışmaya ve kültürel kalkınmaya büyük önem veren Duru, Bursa'da sosyal hayatın da merkezinde yer almıştır. Kentin kültürel ve sosyal gelişimine katkıda bulunmak amacıyla Bursa Halkevi bünyesindeki Sosyal Komite ile İdare Heyeti'nde aktif üyelik yapmıştır. Sosyal sorumluluk projelerinde gönüllü görevler üstlenmiştir. Bu çerçevede Kızılay Bursa Şubesi İdare Heyeti üyeliği ve Çocuk Esirgeme Kurumu Bursa Şubesi İdare Heyeti üyeliği gibi önemli sivil toplum görevlerini yürütmüştür. Sosyal alandaki bu aktif duruşu, onun yerel düzeyde geniş kesimler tarafından takdir edilmesini sağlamıştır.
Bursa halkının sevgisini ve güvenini kazanan Aziz Duru, bu birikimini ulusal siyasete taşımaya karar vermiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin VII. ve VIII. dönemlerinde Bursa Milletvekili seçilerek parlamentoya adım atmıştır. Siyasi hayatı boyunca özellikle tarımsal kalkınma, köylülerin refah düzeyinin artırılması ve yerel sorunların hızlıca çözümü için hem meclis kürsüsünde hem de ilgili komisyonlarda son derece etkin çalışmalar yürütmüştür. Hem mesleki hem de bürokratik birikimiyle parlamentoya değer katan Duru, döneminin saygın siyasi figürlerinden biri olmuştur. Evli ve iki çocuk babası olarak hayata gözlerini yummuştur.
Aziz Duru'nun Üstlendiği Başlıca Görevler
Aziz Duru, ömrü boyunca hem bürokraside hem tarımsal yönetimde hem de sivil toplumda pek çok sorumluluk üstlenmiştir. Onun yürüttüğü bu görevlerden bazıları şunlardır:
- Bursa İpek Böcekçiliği İstasyonu Müdürlüğü
- TBMM VII. ve VIII. Dönem Bursa Milletvekilliği
- Kızılay ve Çocuk Esirgeme Kurumu Bursa Şubesi Yönetim Kurulu Üyelikleri
- Bursa Vilayeti Kirmastı Ziraat Muallimliği
- Büyük Millet Meclisi Kanunlar Kalemi Memurluğu