Türk sinema tarihinin en üretken ve etkili figürlerinden biri olan yönetmen, senarist, yapımcı ve akademisyen Atıf Yılmaz, 9 Aralık 1926 tarihinde Mersin'de doğdu. Yarım asrı aşkın meslek ömründe ulusal sinemanın gelişimine öncülük etti. Usta sanatçı, 5 Mayıs 2006'da İstanbul'daki evinde mide kanseri sebebiyle yaşama veda etti. Sinemaya duyduğu tutkuyu profesyonel bir mesleğe dönüştüren Yılmaz, yüz ondan fazla uzun metrajlı filme imza atarak Yeşilçam'ın unutulmaz klasikleri arasına girdi. Bu üretken yönetmen, sinema dünyasına yalnızca filmleriyle değil, kurduğu yapım şirketleri, mesleki derneklerdeki faaliyetleri ve Mimar Sinan Üniversitesi'ndeki hocalığıyla da büyük katkılar sağladı.
Mersin'den İstanbul'a Uzanan Genşlik Yılları
Ailesi Elazığ'ın Palu ilçesinden göç ederek Mersin'e yerleşen Kürt kökenli bir gruptur. Yılmaz, bu Akdeniz kentinde çocukluk yıllarını geçirdi. Ortaokul ikinci sınıftayken arkadaşları ona 'Rejisör' lakabını taktı. Kendisi, bu lakabın sinema kariyerine giden yolda büyük etkisi olduğunu dile getirmektedir. İstanbul Işık Lisesi'ndeki yatılı eğitiminin ardından kaydolduğu Adana Erkek Lisesi'ne devam edebilmek adına, Mersin ile Adana arasındaki mesafeyi yarım dönem boyunca her gün trenle gidip gelerek katetti. İstanbul Kabataş Lisesi ve kısa süre Haydarpaşa Lisesi'nde devam ettiği ortaöğrenim yolculuğunu, memleketinde yeni açılan Mersin Lisesi'ne geçerek başarıyla tamamladı. Yükseköğrenim hedefleri doğrultusunda yeniden İstanbul'un yolunu tutan Yılmaz, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde ve İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nde (İDGSA) bir süre dersler alarak vizyonunu zenginleştirdi.
Yeşilçam'da Bir Ekolün Doğuşu
Atıf Yılmaz sinema kariyerine doğrudan yönetmen koltuğunda başlamadı. Sektöre öncelikle film eleştirmeni olarak adım atan sanatçı, bu süreçte çok sayıda senaryo da kaleme aldı. İki kez yardımcı yönetmenlik yaptıktan sonra, nihayet 1951 yılında Kanlı Feryat filmiyle yönetmenliğe geçiş yaptı. Bu ilk yapıt, onun Türk sinemasındaki köklü kariyerinin başlangıcını simgeliyordu. Sektörde kalıcı işler üretmek adına Orhan Günşiray ile ortaklık kurarak Yerli Film adındaki prodüksiyon şirketini kurdu ve film üretimini hızlandırdı. Bu dönemde çeşitli sinema derneklerinde ve sendikalarında aktif görevler alarak sinema emekçilerinin haklarını savundu. Orhan Günşiray ile ortaklığıyla kurduğu Yerli Film'in kapanması sonrasında yapımcılık kariyerine ara vermeyen sanatçı, 1980'de Ömer Kavur ve Yavuz Özkan ile bir araya gelerek ADAF şirketini hayata geçirdi. Bu ortak girişimin de dağılmasından sonra sinema yolculuğunda bağımsız adımlar atmayı sürdüren Yılmaz, kendi şahsi yapım firması olan Yeşilçam Filmcilik şirketini kurdu. Pratik sinema tecrübelerini akademik platforma da taşıyan değerli yönetmen, Mimar Sinan Üniversitesi Sinema-TV Bölümü bünyesinde uzun yıllar boyunca öğretim görevlisi unvanıyla genç sinemacılara ders verdi.
Üretken Bir Ömür ve Özel Hayatı
Atıf Yılmaz aktif sanat yaşamı boyunca 110'dan fazla film yöneterek Türk sinemasında kırılması zor bir rekora imza attı. Son olarak 2004 yılında vizyona giren Eğreti Gelin filmi, ustanın yönetmen koltuğuna oturduğu son yapıt oldu. Özel hayatında üç kez evlenen usta yönetmen, ilk evliliğini oyuncu Nurhan Nur ile gerçekleştirdi. Ardından senarist Ayşe Şasa ile ikinci evliliğini yapan Yılmaz, 1974 yılında ise oyuncu Deniz Türkali ile hayatını birleştirdi. Türk sinemasının sultanı Türkan Şoray'ın da nikâh şahidi olarak katıldığu bu mutlu evlilik, usta yönetmenin 5 Mayıs 2006 tarihinde mide kanserinden dolayı vefat ettiği güne kadar kesintisiz devam etti. Türk sinemasının gelişimine yön veren usta yönetmenin kariyeri boyunca kurduğu ve ortak olduğu başlıca yapım şirketleri şunlardır:
- Orhan Günşiray ile birlikte kurduğu Yerli Film.
- Ömer Kavur ve Yavuz Özkan ile ortaklaşa hayata geçirdiği ADAF.
- ADAF sonrasında tek başına kurduğu Yeşilçam Filmcilik.