Çocukluğu ve gospel kökenleri
Aretha Louise Franklin, 25 Mart 1942'de Memphis, Tennessee'de Barbara Siggers ile Clarence LaVaughn Franklin'in kızı olarak doğdu. "C. L." mahlasını alan babası Mississippi asıllı gezgin bir vaiz, annesi yetenekli bir piyanist ve vokalistti. İki yaşındayken ailesi Buffalo, New York'a taşındı; beşinci yaş gününden önce babası aileyi kalıcı olarak Detroit'e taşıyıp New Bethel adlı Baptist kilisesini kurdu. Ebeveynleri 1948'de ayrıldı; annesi Buffalo'ya yerleşti ve çocuklarını terk etmedi, sık sık Detroit'e ziyarete geldi. Annesi 7 Mart 1952'de, Aretha'nın onuncu yaş gününden önce öldü. Büyükannesi Rachel ve Mahalia Jackson'ın da aralarında bulunduğu bazı kadınlar evdeki çocukların bakımına yardım etti. Babasının duygusal vaazları ona "milyon dolar ses" ününü kazandırmıştı; Clara Ward, James Cleveland, Martin Luther King Jr., Jackie Wilson ve Sam Cooke gibi isimler Franklin'lerin evini ziyaret etti. Aretha bu sıralarda piyano çalmayı öğrendi.
Müzik kariyeri
Annesinin ölümünden hemen sonra New Bethel kilisesinde solo şarkılar söylemeye başladı; ilki "Jesus, Be a Fence Around Me" ilahisiydi. Dört yıl sonra babası onun menajerliğini üstlendi ve onu "gospel caravan" adlı kilise turlarına götürdü. Kariyerine babasının kilisesinde gospel söyleyerek başladı. 1960'ta 18 yaşındayken Columbia Records için kayıtlar yaptı ama sınırlı başarı elde etti. 1967'de Atlantic Records ile anlaştı; "Respect", "(You Make Me Feel Like) A Natural Woman" ve "Think" gibi şarkılarla ticari başarı yakaladı ve 1960'ların sonunda "Soul Müziğin Kraliçesi" unvanını aldı. I Never Loved a Man the Way I Love You, Lady Soul, Young, Gifted & Black ve Amazing Grace gibi albümleri yayımladı. 1979'da babasının vurulmasının ardından Atlantic'ten ayrılıp Arista Records ile çalışmaya başladı. The Blues Brothers filminde kendisini canlandırdı; Jump to It ve Who's Zoomin' Who? albümleriyle başarısını sürdürdü. 1998'de Grammy töreninde Luciano Pavarotti'nin yerine çıkıp "Nessun Dorma"yı seslendirdi. O yıl yayımladığı "A Rose Is Still a Rose" ile son kez listelerde ilk kırka girdi.
Başarıları ve ölümü
Franklin Billboard listelerinde toplam 112 şarkıyla yer aldı; bunların 77'si Hot 100'e girdi, 20'si R&B listesinde bir numaraya ulaştı. 18 Grammy Ödülü kazandı ve 75 milyonun üzerindeki satışıyla en çok satan kadın sanatçılardandır. 1987'de Rock and Roll Hall of Fame'e giren ilk kadın oldu, 2005'te UK Music Hall of Fame'e, 2012'de Gospel Music Hall of Fame'e alındı. Rolling Stone dergisinin "Gelmiş Geçmiş En İyi Şarkıcılar" listesinde birinci sırada yer aldı. Aretha Franklin 16 Ağustos 2018'de öldü.
Benzer kişiler
- Justin Timberlake (Şarkıcı · Memphis)
- Lisa Marie Presley (Şarkıcı · Memphis)
- Güzin Sokullu (Şarkıcı)
- Freddie Mercury (Şarkıcı)
- Elvis Presley (Şarkıcı)
- Rod Stewart (Şarkıcı)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Aretha Franklin maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.