Anthony Burgess Kimdir?

Anthony Burgess, 25 Şubat 1917'de Manchester'a bağlı Harpurhey semtinde dünyaya geldi; asıl adı John Burgess Wilson'dır. Annesini henüz bir yaşındayken yitirdiği için teyzesinin gözetişinde büyüyen Burgess, İngiliz edebiyatının en üretken ve çok yönlü isimlerinden biri olarak tarihe geçti. Romanclığı, besteciliği, gazetecilik ve dilbilim çalışmalarıyla 50'den fazla kitaba imza atan Burgess, 22 Kasım 1993'te Londra'da, 76 yaşında hayatını kaybetti.

Eğitim, Ordu ve Öğretmenlik Yılları

1937-1940 yılları arasında Manchester Üniversitesi'nde İngiliz edebiyatı ve sesbilim okuyan Burgess, o dönemlerde yazarlıktan çok müzisyenliğe gönlünü kaptirmıştı; bir senfoni de dahil olmak üzere pek çok müzik eseri besteledi. 1940-1946 yılları arasında İngiliz ordusu saflarında görev yaptı. Terhisünün ardından öğretim dünyasına adım attı: 1946-1950 arasında Birmingham Üniversitesi'nde öğretim üyeliği yaptı, 1950'den itibaren bir ortaokulda görev aldı; spor etkinliklerini denetledi ve drama topluluğunu yönetti. Kalanlık zamanlarında amatör tiyatro çalışmaları organize etti.

1954-1959 yılları arasında İngiliz Sömurgesi Malaya ve Borneo'da öğretmen ve Eğitim Bakanlığı görevlisi sıfatıyla çalıştı. Bu tropik coğrafya ona yalnızca deneyim değil, önemli bir edebi malzeme de sundu; konusu Malaya'da geçen üç roman kaleme aldı.

Gerçek Dışı Tanı ve Anlamsallaşan Yazılık

1959'da İngiltere'ye döndüğünde beklenmedik bir haberle karşılaştı: ameliyat edilemez bir beyin tümörü tanısı ve en fazla bir yıllık ömür tahmini. İlk eşi Llewela Jones'in geçimini sağlamaya kararlı olan Burgess, bu çaresizliği inanılmaz bir yaratıcı enerjiye dönüştürdü ve 12 ay içinde beş ila altı roman bitirdi. Ne var ki tanı yanlıştı. Sağlığına kavuştuğunu öğrendiğinde de kalemini bırakmadı; aynı tempoyu sürdürdü ve artık tanınan bir yazar olarak edebiyat dünyasında yerini sağlamlaştırdı.

1962'de yayımlanan A Clockwork Orange (Otomatik Portakal), Burgess'i dünya genelinde ünlü kıldı. 1971'de Stanley Kubrick'in yönetmenliğinde ve Malcolm McDowell'in başrolde yer aldığı aynı adlı film uyarlaması, romanın çağı aşan etkisini pekiştirdi. Eserin keskin hicvi ve toplumsal eleştirisi, onu çağdaş İngiliz edebiyatının temel taşlarından birine taşıdı.

Kişisel Yaşam ve Sonraki Yıllar

Burgess, 1942'de Llewela Jones ile evlendi; bu birliktelik Mart 1968'de eşinin vefatıyla sona erdi. Aynı yılın Eylül ayında ikinci eşi Liana Burgess ile hayatını birleştirdi; bu evlilik ölümüne dek sürdü. 1964 doğumlu oğlu Paolo Andrew Burgess Wilson, 2002'de hayatını kaybetti.

1970-1972 arasında ABD'de yaşayan Burgess, Princeton Üniversitesi ve New York City College'da ders verdi. 1975'te Monako'ya yerleşti, ardından memleketi İngiltere'ye, Londra'nın dış banliyösü Twickenham'a döndü. Romanclığının yanı sıra gazetecilik, eleştirmenlik ve dilbilim alanında da üretken bir kalem olarak kalan Burgess, 22 Kasım 1993'te St John's Wood, Londra'da akciğer kanserine yenik düştü.

Belli Başlı Eserleri

• Time for a Tiger (1956)
• The Enemy in the Blanket (1958)
• Beds in the East (1959)
• The Malayan Trilogy (1959)
• Devil of a State (1961)
• A Clockwork Orange / Otomatik Portakal (1962)
• The Wanting Seed / İstekli Tohum (1962)
• Honey for the Bears / Ayılara Bal (1963)
• Abba Abba (1977)
• Earthly Powers / Dünyevi Güçler (1980)
• The End of the World News / Dünya Haberlerinin Sonu (1983)
• The Kingdom of the Wicked / Kötülerin Krallığı (1985)
• Little Wilson and Big God (1986)
• Any Old Iron / Herhangi Bir Eski Demir (1989)
• Deptford'daki Ölü Adam (1995)