Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi'nin en genç başkanvekili sıfatıyla hukuk tarihine geçen Alparslan Altan, Sarıkamış'ta 1968 yılında dünyaya geldi. Ülkenin en yüksek yargı organında yıllarca raportörlük, üyelik ve başkanvekilliği yürüten hukukçu, 15 Temmuz darbe girişimi sonrasındaki gelişmeler neticesinde görevinden ihraç edilerek tutuklandı. Hızlı yükselişi ve tartışmalı atama süreçleriyle Türk hukuk gündeminde uzun süre adından söz ettiren Altan, aynı zamanda akademik çalışmalarıyla da tanınan bir isimdir.
Eğitim Hayatı ve Mesleki Başlangıç
İlk ve orta öğrenimini 1985 yılında Yozgat'n Çayıralan ilçesinde tamamlayan Alparslan Altan, yükseköğrenim için İstanbul'a yöneldi. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezuniyeti 1989 yılındadır. Hukuk dünyasına adım attıktan sonra, 1993 yılına kadar uzanan süreçte avukatluk ve hâkimlik stajlarını başarıyla bitirdi. Meslek hayatının ilk yıllarında farklı bölgelerde görev alan Altan, şu ilçelerde Cumhuriyet Savcılığı görevlerini üstlenmiştir:
- Alaplı
- Hilvan
- Zara
Kariyer basamaklarını tırmanırken akademik gelişimi de ihmal etmeyen Altan, özel hukuk alanında derinleşti. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi bünyesinde Ticaret Hukuku Anabilim Dalında 'Anonim Şirketlerde Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumlulukları ve İbranın Sorumluluk Davalarına Etkisi' isimli teziyle yüksek lisans çalışmasını tamamlayan Altan, akademik alanda önemli bir adım attı. Daha sonra Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim dalında 'Mülkiyet Hakkı, Güvencesi ve Korunması' isimli teziyle doktora çalışmasını tamamladı.
Anayasa Mahkemesi Yılları ve Hızlı Yükselişi
Alparslan Altan, 9 Ocak 2001 tarihinde adım attığı Anayasa Mahkemesi bünyesinde yaklaşık dokuz yıl boyunca raportör olarak görev yaptı. Raportörlük mesaisi 25 Şubat 2010'da son buldu. Ardından hemen 26 Şubat 2010 tarihinde Denizcilik Müsteşarlığı bünyesindeki Müsteşar Yardımcılığı görevine atandı. Bu yeni görevi yürütürken 29 Mart 2010'da Anayasa Mahkemesi Yedek Üyeliğine seçildi. Müsteşar yardımcılığı koltuğuna oturduktan sadece 31 gün sonra Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından bu yedek üyeliğe getirilmesi o dönem usul yönünden yasal bulunsa da siyasi açıdan büyük tartışmalar yarattı. Altan'ın hızlı yükselişi gündemde geniş yer buldu. 12 Eylül 2010 tarihindeki anayasa referandumunun ardından mahkemenin asil üyesi konumuna yükselen Altan, 2011 yılında 43 yaşındayken Anayasa Mahkemesi başkanvekilliğine getirildi. Kurum tarihinin en genç başkanvekili seçilmiştir. Bu kritik görevi 2015 yılına kadar başarıyla sürdürdü. Deneyimli hukukçu, Türkiye Adalet Akademisinde çeşitli konularda seminerler vermiştir:
- Anayasa Hukuku ve Anayasa Yargısı
- Anayasa Yargısında İtiraz Yolu
- Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında İnsan Hakları
Hukukçunun ayrıca anayasa yargısı ve özel hukuk alanlarında yayımlanmış çeşitli makaleleri bulunmaktadır.
15 Temmuz Süreci ve İhraç Kararı
Evli ve iki çocuk babasıdır. Alparslan Altan'ın kariyeri, 15 Temmuz 2016'daki askeri darbe girişiminin ardından tamamen yön değiştirdi. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan geniş kapsamlı soruşturmalar çerçevesinde gözaltına alınan eski başkanvekili, nöbetçi sulh ceza hâkimliği tarafından tutuklanarak cezaevine gönderildi. Gelişmelerin akabinde, Anayasa Mahkemesi üyelerinin oy birliğiyle aldığı karar neticesinde yüksek mahkemedeki görevinden tamamen ihraç edildi.