Türk tiyatro ve televizyon dünyasının en kıymetli isimlerinden biri olan Saliha Aliye Uzunatağan, 24 Aralık 1951 tarihinde Çanakkale topraklarında dünyaya gelmiştir. Sanat hayatı boyunca yalnızca oyunculukla yetinmeyerek yönetmenlik, seslendirme sanatçılığı ve eğitmenlik gibi pek çok alanda öncü roller üstlenen usta sanatçı, Türkiye'de sanat eğitiminin yaygınlaşmasında da aktif görevler almıştır. Sahneye ilk adımını henüz küçük yaşta atan Uzunatağan, konservatuvar sıralarından başlayıp Şehir Tiyatroları'na ve oradan da televizyon ekranlarına uzanan köklü bir kariyer inşa etmiştir. Hem çocuk tiyatrosuna kazandırdığı yenilikçi soluk hem de yetiştirdiği yüzlerce öğrenciyle adını Türk sanat tarihine altın harflerle yazdırmıştır.
Tiyatro Sahnesine İlk Adımlar ve Eğitim Hayatı
Ortaokul öğrenimini başarıyla tamamladıktan sonra sanat yolculuğuna yön veren usta oyuncu, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı bünyesinde tiyatro eğitimi almaya başlamıştır. Konservatuvardaki derslerine devam ettiği sırada hayatının en önemli dönüm noktalarından birini yaşamış ve İstanbul Şehir Tiyatroları kadrosuna seçilmiştir. Bu önemli gelişme üzerine konservatuvardaki akademik eğitimini yarıda bırakarak profesyonel tiyatro hayatına kalıcı bir geçiş yapmıştır. Sanatçının sahne tozunu ilk kez yutması ise takvimler 1962 yılını gösterdiğinde yine bu köklü kurumda gerçekleşmiştir. Şehir Tiyatroları bünyesinde sergilenen çok sayıda prestijli ve klasik yapımda canlandırdığı karakterlerle kısa sürede izleyicilerin beğenisini kazanmıştır.
Sahne disiplinini akademik bir vizyonla taçlandırmak isteyen sanatçı, oyunculuk metotları ve oyuncu koçluğu üzerine derinlemesine çalışmalar yapmak üzere yurt dışına gitmiştir. Yabancı ülkelerde edindiği değerli tecrübelerin ardından vatanına dönen Uzunatağan, dünya tiyatrosunun dâhilerinden Anton Çehov üzerine yoğunlaşmıştır. Rus yazarın eserlerini derinlemesine analiz eden sanatçı, "Anton Çehov kimdir ve nasıl oynanmalı?" başlığını taşıyan kapsamlı bir uzmanlık tezi kaleme almıştır. Bu tez, hem kendi oyunculuk kavrayışına derinlik katmış hem de ilerleyen yıllarda vereceği eğitimlerin teorik temelini oluşturmuştur.
Dönemin Zorlukları ve Dormen Tiyatrosu Dönemi
Türkiye'den başlayarak tüm sanat dünyasını sarsan 12 Eylül 1980 askeri darbesi, usta oyuncunun yaşamında da önemli değişikliklere yol açmıştır. 1982 yılında, 1402 sayılı Kanun gereği yıllardır emek verdiği Şehir Tiyatroları'ndan ihraç edilmiştir. Bu zorlu süreçte sahnelerden uzak kalmayan Uzunatağan, Haldun Dormen'in yönetimindeki Dormen Tiyatrosu ailesine katılarak oyunculuk serüvenini sürdürmüştür. Tiyatroseverler tarafından beğeniyle takip edilen bu dönemde, "Her Evde Hır Var" ve "Hangisi Karısı" gibi ses getiren oyunlarda başrol üstlenmiştir.
Yaşanan sıkıntılı dönemin ardından, 1983 yılında yuvam dediği Şehir Tiyatroları'na yeniden geri dönmüş ve uzun yıllar sanatçı olarak hizmet vermiştir. Oyunculuğunun yanı sıra seslendirme stüdyolarındaki başarılı çalışmalarıyla da tanınan sanatçı, birçok önemli yapımda sesini mikrofon arkasından dinleyicilere ulaştırmıştır.
Televizyon Ekranları, Öncü Çocuk Tiyatrosu ve Eğitmenlik Mirası
Sinema ve tiyatro çalışmalarının yanı sıra televizyon dünyasında da başarıyla boy gösteren sanatçı, 1997-1999 yılları arasında Star TV'de yayınlanan ve döneme damgasını vuran Kara Melek dizisiyle geniş kitlelere ulaşmıştır. Nuran Devres ve Kubilay Zerener'in kaleme aldığı bu prestijli yapımda canlandırdığı "Saliha Sökmen" karakteri, usta oyuncunun televizyon ekranlarındaki ilk büyük rolü olmuştur. Sanem Çelik, Ece Uslu, Mustafa Alabora ve Zerrin Arbaş gibi değerli isimlerle aynı seti paylaşan oyuncunun televizyon macerası sonraki yıllarda farklı dizilerle sürümüştür.
Çocukların tiyatro sanatıyla erken yaşta tanışmasına büyük önem veren Uzunatağan, Türkiye'nin ilk çocuk müzikallerinden biri olan Bisküvi Adam eserini sahneye koyarak bu alanda öncü bir role imza atmıştır. Eğitmen kimliğiyle de bilinen sanatçı, 1991 yılından bu yana **Müjdat Gezen Sanat Merkezi** kurucu üyesi sıfatıyla sahne tatbikatı ve dramaturji eğitimleri vermektedir. Türkiye ve Kuzey Kıbrıs genelindeki çok sayıda sanat kurumunda seminerler veren sanatçının eğitim faaliyeti yürüttüğü yükseköğretim kurumlarından bazıları şunlardır:
- Trakya Üniversitesi
- Marmara Üniversitesi
- İstanbul Üniversitesi
- Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Maltepe Üniversitesi
- Kadir Has Üniversitesi
- Işık Üniversitesi
- İstanbul Bilgi Üniversitesi