Fikir dünyamızın en üretken simalarından Alev Alatlı, 16 Eylül 1944 tarihinde Menemen'de dünyaya geldi.
Kendisi yazar, akademisyen, sosyolog ve ekonomist kimliğıyle öne çıkmıştır. Düşünür, 2 Şubat 2024 tarihinde İstanbul'da vefat etti. Annesi Füruzan Hanım'ın büyük amcası oyun yazarı Musahipzade Celal'dir. Babasının askerî ataşelik görevi nedeniyle eğitim hayatı farklı şehirlerde ve ülkelerde şekillenen yazar, çocukluk ve gençlik yıllarını Türkiye ile Japonya arasında mekik dokuyarak geçirmek durumunda kaldı. İlköğrenimine Ankara Mimar Kemal İlkokulu'nda başlayan Alatlı, bu süreci Erzurum Kültür Kurumu İlkokulu'nda tamamladı. Ortaokulun ardından ailesiyle Japonya'ya taşındı. Lise eğitimini Tokyo'daki THA Amerikan Lisesi'nde tamamlayarak mezun oldu.
Akademik Yılları ve Amerika Birleşik Devletleri Dönemi
Yükseköğrenim için Türkiye'ye dönerek Orta Doğu Teknik Üniversitesi Ekonomi ve İstatistik Bölümü'nden 1965 yılında mezun oldu. Eğitimindeki başarısı vesilesiyle Fulbright bursu kazanan Alatlı, yüksek lisans eğitimini tamamlamak üzere Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. Tennessee eyaletinin Nashville kentinde yer alan Vanderbilt Üniversitesi'nde kalkınma iktisadı ve ekonometri dallarında 1968 yılında uzmanlığını aldı. Ardından Dartmouth College'da felsefe ve teoloji alanlarında doktora derslerine katılarak akademik birikimini zenginleştirdi. Bu süreçte Maine eyaletinde öğretim görevlisi olarak çalışıp Caan College bünyesinde büyüme ekonomisi dersleri verdi. İlahiyat ve medeniyet tarihi üzerine yoğunlaşan Alatlı, doktora derecesini alamadan 1974 senesinde Türkiye'ye dönmeye karar verdi.
Türkiye ve Mısır'daki Çalışmaları
Yurda dönüşünürün ardından din sosyolojisi ve teoloji alanlarındaki araştırmalarını Türkiye ve Kahire ekseninde sürdürdü. Bu süreçte, 1970-1972 yılları arasında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi ile Devlet Planlama Teşkilatı bünyesinde uzman ekonomist ve öğretim görevlisi olarak iki yıl çalıştıktan sonra yeniden Amerika'ya gitti. Burada, 1973-1974 yılları arasında Kaliforniya Üniversitesi bünyesinde ortak psiko-dilbilim alanında çalışmalar yürüttü. 1981-1984 yılları arasında İstanbul'da yürütülen Berkeley kaynaklı psiko-dil projesinde araştırmacı olarak görev aldı. Bu dönemde, 1982-1984 yılları arasında Cumhuriyet gazetesi ile ortaklaşa Türkçe tabanlı bir İngilizce öğretim dergisi olan Bizim English mecrasını çıkardı. Ardından Türk Yazarlar Kooperatifi Kurulu (YAZKO) başkan yardımcılığı görevini üstlendi.
Edebi Kariyeri ve Düşünce Dünyası
Yazarlık hayatına 1984 yılından itibaren ağırlık veren Alatlı'nın makaleleri, Türkiye'nin önde gelen edebiyat dergilerinde yayımlandı. Bu çerçevede Nokta, Yazko Somut, Türk Edebiyatı ve Cönk gibi mecralarda çok sayıda yazısı okuyucuyla buluştu. Gazetecilik kariyerine Zaman gazetesinde yaptığı röportajlarla devam eden yazar, aynı mecrada köşe yazarlığı yapmaya başladı. Yazar, sansür olayından sonra gazeteden ayrıldı. Eğitim yöneticiliği alanında da etkin rol üstlenen Alatlı, 2005-2017 yılları arasında Kapadokya Meslek Yüksekokulu mütevelli heyeti başkanlığını üstlendi. Daha sonra, 2017 yılı itibarıyla Kapadokya Üniversitesi mütevelli heyeti başkanlığı görevine getirildi.
Kazandığı Ödüller ve Kurumsal Üyelikleri
Alev Alatlı, edebi başarıları ve toplumsal duyarlılığı sayesinde hem yurt içinde hem de uluslararası alanda saygın ödüller kazandı. Filistin davasının tanıtımına sunduğu değerli katkılardan ötürü 1986'da Tunus'ta sürgünde olan Yaser Arafat tarafından Özgürlük Madalyası ile onurlandırıldı. Edebi üretimini sürdüren yazar, 1987 yılında kaleme aldığı İşkenceci isimli eseriyle Türkiye Yazarlar Birliği Roman Ödülü'nün sahibi oldu. Düşünce dünyasındaki arayışlarını sürdüren düşünür, Aydınlanma Değil, Merhamet! romanıyla 2006 yılında Moskova'da düzenlenen törende Mikhail A. Sholokhov 100. Yıl Roman Ödülü'ne layık görüldü. Devlet nezdindeki saygınlığı çerçevesinde, Alatlı'nın Dünya Nöbeti - Gogol'un İzinde 2. Kitap eserinin Rusça baskısı, 19 Kasım 2018'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e hediye edildi. Alatlı, 2018'de Erdoğan tarafından oluşturulan Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu üyesi olarak atandı. Kurul bünyesinde Orhan Gencebay, Murat Bardakçı, Hülya Koçyiğit, Mehmet Çelik, İskender Pala, Ümit Meriç gibi isimlerle birlikte kültür ve sanat politikalarına yön verdi.
- 1986 - Yaser Arafat tarafından takdim edilen Özgürlük Madalyası
- 1987 - İşkenceci eseriyle layık görüldüğü Türkiye Yazarlar Birliği Roman Ödülü
- 2006 - Moskova'da aldığı Mikhail A. Sholokhov 100. Yıl Roman Ödülü
- 2018 - T.C. Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu Üyeliği