Ahmet Nedim Servet Tör, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerindeki fırtınalı yıllarda ordu ve halk arasında millî bilinci canlandırmak amacıyla yola çıkan ve 1871 yılında dünyaya gelen önemli bir Türk yazarıdır. Harbiye Nezareti'nde yürüttüğü üst düzey askerî memuriyet ve müsteşar yardımcılığı görevleri sırasında, vatanın dört bir yanındaki savaş cephelerini yakından görme fırsatı bulan Tör, edebiyatı bir toplumsal uyanış aracı olarak kullanmıştır. Tarihin en zorlu dönemlerinden geçen yazar, 13 Nisan 1947 tarihinde hayatını kaybedene dek Millî Edebiyat akımının heyecanını eserlerine nakşetmiştir. Hem kalemiyle cephelerdeki kahramanlıkları aktarmış hem de halkı iktisadi yönden bağımsızlığa yönlendiren çalışmalara imza atmıştır. Gerek ailesi gerekse yüklendiği sorumluluklarla Türk fikir hayatında yer edinmiştir.
Ahmet Nedim Bey, bir paşa ailesinde yetişmiştir. Babası Ferit Mehmet Servet Paşa, annesi ise İfakat Hanım'dır. Ailenin üç erkek çocuğundan en büyüğü olan yazarın küçük kardeşi Fikri Servet Bey iken, ortanca kardeşi Edip Servet Bey ise TBMM'de mebusluk görevini üstlenmiştir. Edip Servet Bey, ikinci ve sekizinci dönem TBMM'de CHP Gümüşhane mebusluğu yapmıştır. Yazarın evlilik hayatı ise Behice Hanım ile kurduğu yuva ile şekillenmiştir. Bu evlilikten Nevhiz ve Aysay adında iki kızı ile Vedat Nedim isminde bir oğlu dünyaya gelmiştir.
Bürokrasi ve Cephe Hatlarında Bir Ömür
İkinci Meşrutiyet'in ilan edilmesinin ardından Ahmet Nedim Bey, Harbiye Nezareti bünyesinde başkatiplik makamına getirilmiştir. Daha sonra Enver Paşa'nın Harbiye Nezareti görevine atanmasıyla birlikte, askerî memur sıfatıyla Harbiye Dairesi Riyâseti'nde çalışmaya başlamıştır. Bu resmi vazifesi ona, İstdambul dışındaki cepheleri ve çeşitli bölgeleri gezme imkanı sağlamıştır. Osmanlı Devleti'nin en buhranlı yıllarında görev yapan Tör, vatan toprağının savunulmasına kalemiyle destek vermiştir. Yazarın bizzat gözlemlediği ve görevi gereği gezdiği cepheler arasında şu askeri mücadeleler öne çıkmaktadır:
- Balkan Savaşı
- Birinci Dünya Savaşı
- Kurtuluş Savaşı
Tör, cephelerde edindiği tüm izlenimleri halkı ve orduyu motive edecek, yüreklendirecek broşür ve risalelere dönüştürerek vatani vazifesini sürdürmüştür. Ülkenin dört bir yanında dağıtılan bu küçük kitapçıklar, vatan sevgisini en zorlu günlerde bile canlı tutmayı başarabilmiştir.
Toplumsal Uyanış ve Millî Ekonomi Mücadelesi
Ahmet Nedim Servet Tör, sadece askerî alanda yazmamış, millî ekonomiyi kalkındıracak ve yerli malını teşvik edecek eserler de üretmiştir. Bu doğrultuda 1913 yılında kaleme aldığı "Müslümanlara Mahsus Kurtulmak Yolu" adlı risalesi, halkı doğrudan yerli malı kullanmaya davet etmiştir. Ücretsiz dağıtılan kırk sekiz sayfalık bu eser, döneminde o kadar büyük bir ilgiyle karşılanmıştır ki ilk başta iki bin adet basılan risale yirmi bin adetlik devasa bir baskıya ulaşmıştır. Yazar, bu başarının ardından millî ekonominin kalkınmasını vå yapılması gerekenleri anlattığı "Tatlı Ümitler... Acı Sözler" başlıklı ikinci bildirisini çıkarmıştır. Ardından askeri matbaada basılan 64 sayfalık "Erbâb-ı Hamiyyet ve Basîret: Gazeteler Ne Diyor" başlıklı üçüncü çalışmasını hazırlamıştır. Bu derlemede İkdâm, Tanîn ve Tasvîr-i Efkâr gazetelerinden haber ve makaleler toplayarak Rumların Müslümanlara yönelik haksızlıklarını aktarmıştır. Yazar bu sayede zulümleri kayda geçirmiştir.
Destanlar, Türküler ve Geçmişin Aydınlık İzleri
Ahmet Nedim Bey, edebî kariyerinde türkü ve destan formuna özel bir önem atfetmiştir. 1914 yılında yayınlanan İzci Keşşaf Türküsü–Ah Rumeli adlı eseri, türkü formundaki iki manzumeyi barındırır. Dörder dizelik kıtalarla yazılan kırk beş bölümlük Türk'ün Destanı, yazarın günümüzde de en popüler çalışmasıdır. Birinci Dünya Savaşı döneminde Harbiye Nezareti Başkâtibi olarak Çanakkale cephesine giden Ahmet Nedim Servet Bey, buradaki eşsiz kahramanlıkları manzumelerine taşımıştır. 1915 yılında bu manzumelerini yayımlamıştır. Son olarak da 1915 senesinde Hediye adlı risalesini neşretmiştir. Bireysel yaşamı da tarihi kayıtlar barındırır. 1912 yılı ile 31 Aralık 1916 tarihleri arasında tuttuğu, kızının üç yaşına kadarki gelişimini ve dönem meselelerini aktaran "Defter-i Hatırat" isimli günlüğü buna en güzel örnektir. Bu özel günlük, 2000 yılında Kaya Şahin'in çeviriyazısıyla "Nevhiz'in Günlüğü" adı altında yayınlanarak edebiyat dünyasına kazandırılmıştır. Böylece yazarın hem aile babası yönü hem de yaşadığı çağın ışığı günümþcze ulaşmıştır.