Türk şiirinin kendine özgü isimlerinden Ahmet Güntan, 21 Mayıs 1955 tarihinde İzmir'de doğmuş ve mimarlık eğitimi almasına rağmen yaşamını edebiyat dünyasında yenilikçi eserler üreterek şekillendirmiştir. Edebiyat camiasında bağımsız tavrıyla öne çıkan şair, şiiri kalıplardan kurtarmak amacıyla kaleme aldığı eserleri ve manifestolarıyla tanınmaktadır.
Eğitim Yılları ve İlk Edebî Adımlar
Yazarın çocukluk ve gençlik yılları doğduğu şehir olan İzmir'de geçmiştir. İlköğrenimini İzmir Güzelyalı Müdafa-i Hukuk İlkokulu'nda tamamlayan Güntan, ortaokul ve lise eğitimini ise Bornova Maarif Koleji bünyesinde almıştır. Yükseköğrenim için Ankara'ya giderek ODTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü'nden mezun olmuştur. Eğitimini tamamladıktan sonra edebiyat dünyasına yönelen yazarın ilk şiirleri, 1977 senesinde Birikim dergisinde okurlarla buluşmuştur. Bu dönemde sadece şiirle sınırlı kalmayan yazar, Yeni İnsan dergisi için müzik üzerine yazılar kaleme alarak kültürel alandaki üretimini çeşitlendirmiştir.
1983 yılına gelindiğinde Güntan, Mustafa Irgat ve İzzet Yasar ile birlikte ortak bir edebî kimliğe bürünmüştır. Üç şair, Reşit İmrahor ortak takma adını kullanarak çeşitli şiirler yayımlamıştır. Bu kolektif üretimler, daha sonra 1989 yılında Kuvve'den Fiil'e adını taşıyan bir kitapta toplanarak okuyucuya sunulmuştur. Bu süreçte şairin kendi imzasıyla yayımladığı ilk müstakil eseri olan İlk Kan, 1984 yılında basılmıştır.
Edebî Tartışmalar ve Sıra Dışı Yayıncılık
Şair, eserlerinin yayılması ve okura ulaşması konusunda da alışagelmişin dışında yöntemler benimsemiştir. 1989 yılında yayımlanan Köpüklü Bir Kan, Bir Duman isimli yapıtı, sadece 200 adet basılarak kitapçılarda satışa sunulmak yerine, doğrudan posta yoluyla okurlara ulaştırılmıştır. Bu özgün dağıtım modelinin ardından, 1990 senesinde Türk şiirinin bir diğer önemli ismi Lale Müldür ile bir araya gelerek Voyıcır 2 adı ortak bir kitaba imza atmıştır. Edebiyat ortamlarında görünür olmaktan ziyade geri planda kalmayı, bir anlamda saklanmayı tercih eden Güntan, bu tavrıyla dikkat çekmiştir.
Buna karşın, şiir dünyasındaki antolojilerin ve seçkilerin dışında tutulmasına sessiz kalmamış ve Gösteri dergisinin Nisan 1994 sayısında "Türk Edebiyatı Beni Neden Kabul Etmiyor?" başlıklı ses getiren bir yazı yazmıştır. Bu çıkışın ardından derginin bir sonraki sayısında Tarık Günersel, şaire destek vererek onu Yahya Kemal'den günümüze uzanan süreçte Türk şiirinin ilk 11 kadrosunda gördüğünü belirten açık bir mektup yayımlamıştır. Edebî çevrelerde geniş yankı uyandıran bu tartışma, Haydar Ergülen'in de katılması ve karşılıklı yanıtların yazılmasıyla o dönem kültür sanat gündeminin merkezine oturmuştur.
Üretken Dönem, Çeviriler ve Manifestolar
Tartışmaların ardından üretkenliğini sürdüren Güntan, 1995 yılında Romeo ve Romeo. adlı yapıtını yayımlamıştır. 1997'de ise Haldun Bayrı'nın kaleme aldığı İki Şahit ve Diğerleri isimli kitapta bir okuma notuyla yer almıştır. Aynı dönemde çeviri faaliyetlerine de katkı sunan şair, Roza Hakmen tarafından Türkçe'ye kazandırılan Don Quijote ile Kayıp Zamanın İzinde adlı klasik eserlerin içindeki şiirlerin Türkçe tercümesini gerçekleştirmiştir. Şiir üretimine İkili Tekrar. (1999) ve Mahkeme Kitap. (2005) ile devam eden Güntan, 2003 yılında Esrârîler. isimli deneme kitabını çıkarmıştır.
2005 yılı şairin poetik duruşu açısından önemli bir dönüm noktası olmuştur. Şiiri sıkıştığı sınırlardan kurtarmak amacıyla Kitap-lık dergisinde Parçalı Ham Manifesto. başlıklı metni yayımlamıştır. Bu teorik açılımı, 2006 yılında düzyazı metinlerini derlediği İyot. isimli eseri izlemiştir. Aynı yıl popüler kültür alanında da sürpriz bir iş birliğine imza atarak, dünyaca ünlü müzisyen Bob Dylan'ın Mr. Tambourine Man adlı şarkısının melodisi üzerine Müslüm Gürses'in seslendirmesi için Hayat Berbat adıyla Türkçe sözler yazmıştır. Yapı Kredi Yayınları, şairin uzun yıllara yayılan şiir birikimini 2008'de Toplu Şiirler (1976-2005) başlığıyla tek bir ciltte bir araya getirmiştir. Güntan ayrıca, 2011 yılında vefat etmiş olan yakın dostu Mustafa Irgat'ın geride bıraktığı basılmamış şiirlerini derleyerek Sonu Zor adıyla kitaplaştırmış ve onun mirasını yaşatmıştır.
Ahmet Güntan'ın Başlıca Kitapları
- İlk Kan (1984)
- Köpüklü Bir Kan, Bir Duman (1989)
- Voyıcır 2 (1990)
- Romeo ve Romeo. (1995)
- İkili Tekrar. (1999)
- Esrârîler. (2003)
- Mahkeme Kitap. (2005)
- İyot. (2006)
- Toplu Şiirler (1976-2005) (2008)
- Sonu Zor (Mustafa Irgat'ın derleme şiirleri, 2011)