Türkiye'nin modern bilim tarihindeki en önemli köşe taşlarından biri sayılan ülkenin ilk atom mühendisi ve yazarı Ahmed Yüksel Özemre, cumhuriyet döneminin nükleer enerji alanındaki akademik öncülüğünü ve vizyonunu tek başına üstlenmiştir. Doğum tarihi resmi kayıtlarda 25 Mayıs 1935'tir. Gerçekte ise 3 Nisan 1935 günü Üsküdar'da doğdu. Hem doğu kültürünü hem de batı bilimini bünyesinde barındıran mühendis, ülkesinin nükleer teknolojiyle tanışma sürecinde ve bu alandaki ilk kurumsal adımların atılmasında son derece kritik roller üstlenmiş seçkin bir akademisyendir. Ömrünün son anına kadar bilim ve sanat yolunda ilerleyen, 25 Haziran 2008 tarihinde hayata gözlerini yuman değerli akademisyen, doğup büyüdüğü Üsküdar topraklarında bulunan Karacaahmet Mezarlığı'nda ebedi istirahatgahına tevdi edilmiştir.
Eğitimde Öncü Adımlar: Galatasaray'dan Fransa'ya Uzanan Yol
Gençlik yıllarından itibaren fizik ve matematik alanlarına derin bir ilgi duyan Özemre, nitelikli eğitim kurumlarında kendisini yetiştirme şansı buldu. Haziran 1954'te Galatasaray Lisesi Fen Şubesinden başarıyla mezun olarak parlak akademik geleceğinin ilk somut adımını attı. Lise eğitiminin ardından yükseköğrenimini sürdürmek için girdiği İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik-Fizik Bölümünü Şubat 1957'de lisans derecesiyle tamamladı. Ancak bu başarı genç mühendis için yetersizdi. Akademik yetkinliğini uluslararası düzeye taşımak amacıyla lisansüstü eğitim almak için vakit kaybetmeden Fransa'ya hareket etti. Saclay nükleer merkezindeki enstitüye kaydoldu. Burada bulunan Fransa Nükleer Bilimler ve Teknoloji Millî Enstitüsü bünyesinde nükleer enerji üzerine yoğun bir eğitim görmeye başladı. Kurumun Atom Mühendisliği programını başarıyla takip eden genç araştırmacı, 30 Temmuz 1958 tarihinde master derecesini almaya hak kazandı. Aldığı bu prestijli diploma ile birlikte, Türkiye'nin ilk lisanslı atom mühendisi olarak tarihe adını altın harflerle yazdırdı.
Bilimsel Kariyeri ve Teorik Fizik Profesörlüğü
Fransa'daki eğitimini başarıyla tamamlayıp yurda dönen genç bilim insanı, akademik çalşmalarına üniversite bünyesinde hız kesmeden devam etti. Kuramsal fizik alanında derinleşen Özemre, Türkiye'deki akademik kürsülere yeni bir soluk getirdi. Yıllarca süren titiz araştırmaları ve bilim dünyasına sunduğu katkıları neticesinde yükselerek 3 Eylül 1973 tarihinde teorik fizik dalında kürsü profesörlüğü unvanını elde etti. Profesörlük makamına erişmesi, onun bilimsel otoritesini ve alandaki öncü konumunu bir kez daha tescilledi. Ünlü fizikçi, sadece formüllerle yetinmeyip edebi yönünü de zenginleştiren üretken bir yazar kimliği kazandı. Kitapları geniş kitlelere hızla ulaştı. Kendisi, teknik birikimini entelektüel derinliğiyle birleştirerek cumhuriyet aydınları arasında müstesna bir yer edindi. Üniversitede ders verdiği uzun yğllar boyunca, ülkenin atom teknolojisine yön verecek pek çok genç beyne de ilham kaynağı oldu.
Kamu Hizmetleri ve Yöneticilik Yılları
Bilim insanının toplumsal ve idari sorumluluklar üstlenmesi gerektiğine inanan profesör, devlet kademelerinde de kritik vazifeler üstlendi. Bu doğrultuda, 21 Ocak 1985 ile 6 Nisan 1987 tarihleri arasında Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) ve Atom Enerjisi Komisyonu Başkanı olarak görev yaptı. Görev süresi boyunca ülkenin nükleer enerji ve atom politikalarını stratejik bir vizyonla yönetti. İlerleyen yıllarda eğitim alanına da yönelerek 1994-1995 yılları arasında Fazilet Vakfı Liselerinde Bilim Danışmanlığı vazifesini yürüttü, ardından kendi isteğiyle istifa etti. Kamuya olan hizmet aşkı sönmeyen Özemre, 1 Haziran 1998 ile 31 Mayıs 2000 tarihleri arasında ise Türkiye Elektrik Üretim İletim A.Ş. (TEAŞ) Genel Müdürü Danışmanı olarak görev alarak teknik tecrübesini aktardı.
Değerli bilim insanının kariyeri boyunca üstlendiği bu önemli sorumluluklar şu şekildedir:
- TAEK ve Atom Enerjisi Komisyonu Başkanlığı
- Fazilet Vakfı Liseleri Bilim Danışmanlığı
- TEAŞ Genel Müdür Danışmanlığı
Kendisi, düzenli bir aile hayatına sahipti. İki kız evladı ve bir erkek torunu vardı. Ahmed Yüksel Özemre, arkasında derin izler bırakan saygın çalşmalarıyla Türk bilim tarihindeki seçkin yerini korumaktadır.