Denizli'den Başlayan Orman Sevdası
Cumhuriyet'in ilk yıllarında yeşeren bilim meşalelerinden biri olan Abdulgafur Acatay, 1903 yılında Denizli'de dünyaya gözlerini açtı. Kaynaklarda adı kimi zaman Abdülgafur veya Abdülgaffar olarak da anılan bu kıymetli isim, ömrünü Türkiye'nin yeşil mirasını korumaya adadı. Doğaya olan bağlılığı çocukluk yıllarında başladı. Vatanın orman varlığını bilimsel metotlarla kalkındırma ideali, genç Abdulgafur'u erken yaşta doğa ve ağaç bilimine yöneltti. Lise eğitimini başarıyla bitirdikten sonra ormancılık hayallerinin peşinden giderek İstanbul'un yolunu tutan idealist genç, o dönem ülkenin en prestijli kurumu konumundaki Orman Mekteb-i Âlisi'ne kaydoldu. Bu okulda nitelikli eğitim aldı. Takvimler 1926 yılını gösterdiğinde okulundan başarıyla mezun olarak genç Cumhuriyet'in diplomalı orman mühendisleri arasına adını yazdırdı.
Almanya'da Akademik İhtisas ve Tharandt Yılları
Mezuniyetinin ardından kendisini daha da geliştirmek isteyen genç mühendis, dönemin en ileri bilim merkezlerinden biri olan Almanya'da eğitimine devam etme kararı aldı. Onun hedefleri her zaman büyüktü. Orman entomolojisi ve ormancılık alanında uzmanlaşmayı kafasına koyan Acatay, 1937 senesinde Almanya'daki Tharandt Yüksek Orman Okulu'ndan lisans diploması aldı. Saksonya Yüksek Mühendis Okulu'nun saygın bir şubesi olan bu köklü kurumda gösterdiği üstün başarılar, ona sadece diploma değil, aynı zamanda ormancılık doktoru unvanını da kazandırdı. Tharandt'ta orman böcekleri üzerine yaptığı çalışmalar ve derinlemesine akademik gözlemler, Türkiye'de bu alanda atılacak modern adımların da habercisi olacaktı. Ülkesine hizmet etmek için sabırsızlanıyordu.
Türkiye'de Orman Entomolojisinin Doğuşu ve Kürsü Yılları
Yurda dönüşüyle birlikte hemen akademik çalışmalarına başlayan başarılı doktor, Türkiye'deki Orman Fakültesi bünyesine katılarak bilgi birikimini genç nesillere aktarmaya başladı. Akademide basamakları hızla tırmandı. Çalışkanlığı ve disipliniyle akademi dünyasında hızla yükselen bilim insanı, 1946 senesinde profesörlük unvanına layık görüldü. Türkiye'nin ormancılık eğitiminde dönüm noktası olan 1948 yılı geldiğinde, Orman Fakültesi İstanbul Üniversitesi bünyesine dahil edildi. Bu büyük kurumsal birleşmenin ardından Abdulgafur Acatay, fakültede kurulan Orman Entomolojisi ve Koruma kürsüsünde profesörlük görevini üstlendi. Bu kürsü bünyesinde ormanların korunması, zararlıların ekolojik dengedeki yeri ve böcek salgınlarıyla mücadele gibi hayati konularda kapsamlı çalışmalar yürütüldü.
Acatay'ın ormancılık dünyasına katkıları ve üstlendiği önemli sorumluluklar şunlardır:
- Orman mühendisliği alanında modern eğitim metotlarının Türkiye'de yerleşmesini sağlamak.
- Ülke ormanlarına büyük zarar veren böcek türlerini tespit etmek ve bunlarla mücadele yöntemleri geliştirmek.
- Orman Entomolojisi ve Koruma kürsüsü başkanlığı görevini uzun yıllar boyunca başarıyla sürdürerek yüzlerce mühendis yetiştirmek.
Cumhuriyet Ormancılıfına Adanmış Bir Miras
Cumhuriyet'in ilk kuşak bilim insanlarından biri olan Abdulgafur Acatay, 1993 yılında vefat edene dek ormancılık camiasına rehberlik etmeye devam etti. Çalışmaları akademik dünyada derin izler bıraktı. Onun ortaya koyduğu araştırmalar, orman mühendisleri için adeta birer başucu kaynağı niteliği taşıdı. Onun kaleme aldığı bilimsel makaleler ve yürüttüğü projeler, ülkemizde orman koruma bilincinin yerleşmesinde öncü rol oynadı. Bugün Türkiye'de orman böcekleri ve koruma faaliyetleri üzerine yapılan her bilimsel çalışmada, onun attığı temellerin izlerini görmek mümkündür. Cumhuriyet'in zorlu yıllarında Denizli'den çıkan ve Almanya'da zirveye ulaşan bu akademik yolculuk, Türkiye'nin yeşil vatan mücadelesinde her zaman saygıyla hatırlanacaktır.