Menzil Köyü'nde 2 Mayıs 1949 tarihinde dünyaya gelen Seyyid Abdulbaki Erol, Nakşibendi tarikatının bu büyük koluna otuz yıl boyunca önderlik etmiştir. Kendisi, 12 Temmuz 2023'te İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede 74 yaşında vefat etmiştir. Boğa burcu olan dini liderin çocukluğu Adıyaman'da geçmiştir. Erol, babası Seyyid Abdulhakim el-Hüseyni ve ağabeyi Seyyid Muhammed Raşid Erol'un ardından cemaatin irşad faaliyetlerini devralmıştır. Hayatı boyunca binlerce müridine manevi rehberlik yapmış bir şahsiyettir. Manevi dünyasında derin izler bırakan bu yolculuk, onu bölgenin en bilinen din adamlarından biri haline getirmiştir.
İlk Yılları, Eğitimi ve Gençlik Dönemi
Eğitim hayatının ilk adımlarını köyündeki babasına ait medresede atan Erol, temel dini ilimlerin yanı sıra Arapça öğrenmiş ve ardından eğitimini derinleştirmek üzere Siirt ve Van gibi bölgenin önemli merkezlerine seyahat etmiştir. Gençlik yıllarında tüberküloz (verem) hastalığına yakalanmıştır. Tedavi amacıyla Ankara'ya gönderilen genç Abdulbaki, burada gördüğü tıbbi bakım sayesinde sağlığına kavuşmuştur. Manevi soy ağacının ise Hz. Muhammed'in 30. göbekten torununa uzandığı yönünde güçlü rivayetler mevcuttur.
Liderlik Dönemi ve "Gavs-ı Sani" Unvanı
Menzil Cemaati'nin kurucu lideri olan baba Seyyid Abdulhakim el-Hüseyni 1972 yılında hayata gözlerini yummuştur. Bu kaybın ardından, cemaatin başına Abdulbaki Erol'un ağabeyi Seyyid Muhammed Raşid Erol geçmiştir. Ağabeyinin döneminde tarikatın etki alanı hızla büyümüştür. Ancak 22 Ekim 1993'te ağabeyinin vefat etmesi üzerine liderlik makamı Abdulbaki Erol'a devredilmiştir. Müridleri tarafından kendisine layık görülen 'Gavs-ı Sani' sıfatı, cemaat içinde çok yüksek bir manevi dereceyi temsil eder. İnanışa göre bu makam, Kutub unvanının da ötesinde olup, çağın en yüksek manevi söz sahibini belirtir. Kutub makamı, Hz. Muhammed'i bu dünyada temsil eden alim zatlara verilen bir unvan olarak bilinmektedir. Gavsiyet ise kutub makamının da ötesinde konumlanan son derece özel bir mertebedir. Bu makamdaki kâmil insanlar, bütün manevi aşamaları aşmış ve asrının en büyük söz sahibi konumuna erişmiş kabul edilirler. Her gavs bir kutup olsa da her kutubun bir gavs olamayacağı cemaat içindeki inanç esaslarındandır. Aynı zamanda bu makamda bulunan kişilerin ilahi feyz ve cezbe ile tam olarak tecelli ettiği, en büyük özelliklerinin ise vefatlarından sonra bile manevi tasarruflarının devam etmesi olduğu kabul edilmektedir. Şeyh Abdulbaki Erol'un yedi halifesinin olduğu belirtilmekle birlikte, kaynaklarda sekiz isim öne çıkmaktadır. Manevi rehberin hayatta olan beş halifesi bulunmakla birlikte bunlardan iki tanesi kendisinin beş erkek evladından dünyaya gelen torunları olarak bilinmektedir. Sözü edilen torunları ise Seyyid Muhammed Saki ve Seyyid Muhammed Fettah'tır. Cemaatin yayılımında büyük rol oynayan halifeler ise şu isimlerden oluşmaktadır:
- Seyda Molla Hıdır (Mardin - Vefat etti)
- Seyda Molla İbrahim (Vefat etti)
- Seyda Molla Seyyid Mustafa (Mersin)
- Seyda Molla Abdurrahman
- Seyda Molla Nezir (Hakkari)
- Seyda Molla Seyyid Muhammed Saki (Menzil)
- Seyda Molla Seyyid Muhammed Fettah (Menzil)
- Seyda Molla Şeyhmus Ertekin (Şanlıurfa)
Vefatı ve Sonrası: Üç Kola Bölünme
Abdulbaki Erol, 12 Temmuz 2023 tarihinde İstanbul Pendik'teki Emsey Hastanesi'nde tedavi gördüğü sırada vefat etmiştir. Ölümünün ardından cemaat liderliğinin kime geçeceği konusunda kısa süreli bazı görüş ayrılıkları yaşanmıştır. Vefatın ardından cemaatin yeni liderinin kim olacağı tartışılırken, büyük oğul Muhammed Saki Erol Menzil köyünde yaptığı açıklamada tövbe verme yetkisinin Abdulbaki Erol'un üç oğlu arasında paylaştırıldığını ilan etmiştir. Buna göre faaliyetler köydeki üç farklı camide üç ayrı kol üzerinden yürütülmeye başlanmıştır. Vefat sonrasında şekillenen yeni yapılanma ve kurulan vakıflar şu şekildedir:
- Muhammed Saki Erol liderliğinde kurulan Serhendi Vakfı (Serhendi Grubu)
- Muhammed Mübarek Erol önderliğinde faaliyet gösteren Gucdevan Vakfı (Semerkand Grubu)
- Muhammed Fettah Erol yönetimindeki Buhara Vakfı (Semerkand Grubu)
Bu yeni dönemle birlikte cemaat, üç lider eşliğinde manevi yolculuğuna devam etmektedir.