Afyonkarahisar

Afyonkarahisar, Anadolu yarımadasının batıya yakın ortasında, Ege Bölgesi'nin İç Batı Anadolu Bölümü'nde yer alır. İç Anadolu yaylasının Ege kıyılarına açılan bir geçidi konumundaki il; Eskişehir, Konya, Isparta, Burdur, Denizli, Uşak ve Kütahya ile sınır paylaşır. Kuzeydoğudan güneybatıya doğru alçalan ovalarıyla bölge, hem Ege'de hem de Orta Anadolu'da yer edinir. Eskişehir sınırından Denizli sınırına kadar kuzeydoğudan güneybatıya uzunluğu 210 kilometredir. Kütahya-Isparta sınırları arasındaki genişliği ise 112 kilometreyi bulur ve Denizli yönünde incelerek 20 kilometreye kadar iner. Toplam sınır uzunluğu 616 kilometreye ulaşan ili Sultan Dağları, Akdağ ve Emir Dağları gibi yükseltiler çevreler.

Tarih boyunca sırasıyla Hitit, Frigya ve Lidya egemenliğine giren toprakları, MÖ 6. yüzyıldaki Pers hakimiyetinin ardından Büyük İskender fethetti. Büyük İskender'in ölümünden sonra Seleukos ve Bergama krallıklarının yönettiği topraklar Roma İmparatorluğu idaresine geçti. Malazgirt Meydan Muharebesi'nin ardından Sultan I. Mesud'un emriyle kale eteklerine yerleşen Karaşar Türkleri buraya Karahisar adını verdi. Selçuklular, Vezir Sahip Ata Fahrettin Ali'nin unvanından hareketle yöreyi Karahisâr-ı Sahib olarak andı. Kutalmışoğlu Süleyman Şah'ın fethiyle ilk Türk idaresine giren topraklar, Haçlı Seferleri'ndeki Hristiyan döneminden sonra I. Alâeddin Keykubad ile yeniden Türk yönetimine geçti. Germiyanoğulları idaresinde kalan bölge son olarak Osmanlı idaresine girdi.

Türkiye'nin batısında tüm yolları birleştiren kavşak noktası konumundaki il, ulaşım ağlarında önemli bir rol oynar. Akşehir Gölü, Eber Gölü, Karamık Gölü, Acı Göl ve Işıklı Gölü ile Aksu Deresi, Seyitler Çayı ve Kali Çayı bölgenin su kaynaklarını oluşturur. Selevir, Seyyidler, Örenler ve Akdeğirmen barajları ile Dinar-Yeşilçat ve Bayat göletleri de su ihtiyacına ve sulamaya katkı sağlar.

Günümüzde 2025 yılı verilerine göre ilin nüfusu 751.808'dir ve bu nüfusun yüzde 78,07'si şehirde yaşar. Yüzölçümü 14.016 kilometrekare olan il genelinde kilometrekareye 53 kişi düşerken, merkez ilçede bu sayı 253'e ulaşır. Trafik plaka kodu 03 olan Afyonkarahisar; merkezle birlikte 18 ilçe, 60 belediye, 448 mahalle ve 420 köy barındırır. Bölgede halk konuşma dili olarak Batı Anadolu ağzını kullanır.