Yolaltı Köyü'ne Genel Bakış
Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Yolaltı, Bayburt ilinin Merkez ilçesine bağlı tarihi bir köydür. Deniz seviyesinden 1788 metre rakımda konumlanan bu yerleşim yeri, Bayburt il merkezine 9 km uzaklıkta bulunmaktadır. Günümüzde muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilen köyün nüfusu, adrese dayalı nüfus kayıt sistemi verilerine göre en son 2024 yılında 239 kişi olarak tespit edilmiştir.
Köyün Tarihi Kökenleri ve Eski Adı Zağzik
Köyün bilinen eski adı Zağzik'tir. Tarihsel kayıtlara bakıldığında yerleşimin geçmişi 16. yüzyıl Osmanlı dönemine kadar uzanmaktadır. 1530 yılı Osmanlı tahrir defterlerinde bölge, Zağsik-i Ulyā ve Zağsik-viran adıyla iki ayrı köy şeklinde kaydedilmiştir. 1591 yılı tahririnde ise köyde yalnızca erkek nüfus kaydedilmiş olup, Zağsik-i Ulya adıyla geçen köyde 17 Hristiyan ve 1 Müslüman olmak üzere toplam 18 nefer (erkek) yaşamaktaydı. Aynı döneme ait kayıtlarda köye bağlı Asılkud adıyla bir de mezranın yer aldığı belirtilmektedir.
Osmanlı Dönemi Gelişimi ve Nüfus Yapısı
1642 tarihli avarız defterinde Zağsik adıyla yer alan köyde 25 Müslüman ve 10 Hristiyan avarız hanesinin yanı sıra 2 askeri ve 1 dini görevli bulunmaktaydı. Bu dönemde köyde bir okulun da faaliyette olduğu belgelenmiştir. 19. yüzyıla gelindiğinde, 1835 yılında erkek nüfusun tespitinin yapıldığı nüfus yoklama defterinde köyün adı Zağsık olarak geçmektedir. O dönemki Bayburt kazasına bağlı olan köyde, tamamı Müslüman olan 8 hanede 41 erkek nüfus yaşamaktaydı.
Cumhuriyet Dönemi ve İsim Değişikliği
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla birlikte resmi kayıtlarda Zağsik veya Zagsık olarak anılmaya devam eden yerleşim yerinin adı, 1959 yılında yürürlüğe giren 7267 sayılı kanunla değiştirilmiştir. İsmin yabancı kökten geldiği ve iltibasa (karışıklığa) yol açtığı gerekçesiyle köyün ismi resmi olarak Yolaltı yapılmış ve 1960 yılı genel nüfus sayımından itibaren kayıtlarda bu yeni ismiyle yer almaya başlamıştır.