Yaylımlı Mahallesi'nin Tarihçesi ve Kökeni
Erzurum ilinin Aşkale ilçesine bağlı bir dış mahalle olan Yaylımlı, son derece köklü bir geçmişe sahiptir. Yerleşimin eski adı tarihi kayıtlara göre değişiklik göstermiş olup, ilk olarak 1522 yılı kayıtlarında Çermud-viran veya Çurmud olarak geçmektedir. Daha sonraki dönemlerde ise, 1902 yılı kayıtlarında Ermenice kökenli Çırmud, 1928 yılı kayıtlarında ise Çırmıt ismiyle anılmıştır. Yüzyıllar boyunca farklı adlarla anılan bu yerleşim, bölgenin tarihi süreçteki kültürel yapısına dair önemli izler taşımaktadır. Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırıldığından bu köy de Aşkale Belediyesi'nin bir mahallesi haline gelmiştir.
Tarihi Madencilik Faaliyetleri
Yaylımlı'nın en önemli tarihsel özelliklerinden biri, geçmişte aktif olan madencilik faaliyetleridir. Mahallenin eski yerlileri, yerleşimin kuzeyinde yer alan bakır ve altın maden ocaklarını işletmişlerdir. Bu madencilik faaliyetleri, bölgenin geçmişteki ekonomik yapısını ve iş gücünü şekillendiren temel unsurlardan biri olmuştur. Tarihsel kayıtlara bakıldığında, 1896 yılında köyde 60 hanede 225 erkek nüfusun yaşadığı bilinmektedir.
Coğrafi Konumu ve Ulaşım Bilgileri
Doğu Anadolu Bölgesi sınırları içerisinde yer alan Yaylımlı, 1838 metre rakıma sahiptir. Mahalle, Erzurum il merkezine 70 km, Aşkale ilçe merkezine ise 13 km uzaklıkta konumlanmıştır. Aşkale'nin batı tarafında yer alan bu yerleşim yerine ulaşım, Topalçavuş Mahallesi üzerinden geçen 12,4 kilometrelik bir köy yoluyla sağlanmaktadır. Bu yol, bölgenin ana ulaşım damarlarından biri olan ve uluslararası öneme sahip D.100 Erzincan-Erzurum (Tercan-Aşkale) devlet yoluna bağlantı sunmaktadır.
Nüfus Yapısı ve Tarihsel Gelişimi
Geçmişte oldukça yoğun bir nüfusa sahip olan mahallede, yıllar içinde nüfus hareketliliği yaşanmıştır. 1985 yılında 796 olan nüfus, 1990'da 707'ye, 2000 yılında ise 552'ye gerilemiştir. Son yıllardaki verilere göre nüfus düşüş eğilimini sürdürmüş olup, 2021 yılı itibarıyla mahallede 205 kişi yaşamaktadır.