Tarihçe ve Kökenler
Erzurum'un Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalle olan Yaylaçayır, köklü geçmişiyle tarihi Tao bölgesinin önemli yerleşimlerinden biridir. Eski adı Çarzobi (ჩარზობi) olan ve zamanla Carzev, Çarzov ile Çarzof gibi biçimlere dönüşen yerleşim, Osmanlılar tarafından 1549 yılındaki Gürcistan seferi sonrasında Gürcülerden ele geçirilmiştir. Sınırları içerisindeki kale yapısının da bu dönemden kaldığı tahmin edilmektedir. Mahallenin eski isminin Ermenicede "kurugöl" anlamına gelen "çordzov" kelimesinden türediği yönünde kayıtlar da mevcuttur.
Osmanlı ve Rus İdaresi Dönemleri
Bölge, 1574 yılındaki Osmanlı mufassal defterine göre Oltu livasının Anzav nahiyesine bağlı 25 haneli bir köy olarak kaydedilmiştir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatı kapsamında Rusya'ya bırakılmıştır. 1886 yılındaki Rus nüfus tespitinde "Çarzov" adıyla kaydedilen yerleşimde 17 hanede 78 kişinin yaşadığı, nüfusun ise Kürt ve Türk kökenli sakinlerden oluştuğu belirlenmiştir. Cumhuriyet döneminde Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1959 yılında adı Yaylaçayır olarak değiştirilmiş, 2012 yılında yürürlüğe giren yasa ile Oltu Belediyesi'ne bağlı bir mahalleye dönüştürülmüştür.
Çarzobi Kalesi
Yaylaçayır'ın en dikkat çekici tarihi kalıntısı olan Çarzobi Kalesi (Carzev Kalesi), yerleşim merkezinin 2,3 kilometre güneydoğusunda konumlanmaktadır. Uzunca bir kayalığın üzerinde inşa edilmiş olan bu tarihi savunma yapısının sur duvarları büyük oranda yıkılmış olup, günümüze yalnızca küçük bölümleri ulaşabilmiştir. Kale, arkeoloji dünyasında ilk kez 2016 yılında bir Gürcü araştırma grubu tarafından tanımlanarak kayıtlara "Çarsori" (ჩარსორი) ismiyle geçirilmiştir.
Coğrafi Konum ve Ulaşım Bilgileri
Yaylaçayır, Erzurum il merkezine 155 kilometre, Oltu ilçe merkezine ise 35 kilometre uzaklıkta, Oltu'nun kuzeybatısında yer almaktadır. Bölgeye ulaşım sağlamak isteyenler için mahalle, D.955 numaralı Ardahan-Muş (Göle-Oltu) devlet yoluna Gökçedere Mahallesi üzerinden bağlanan 26,5 kilometrelik bir köy yolu aracılığıyla ulaşım imkanı sunmaktadır.