Yamçılı Köyü'nün Tarihi ve Gürcü Dönemi Kökenleri
Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı bir yerleşim yeri olan Yamçılı Köyü, zengin ve köklü bir geçmişe sahiptir. Köyün bilinen en eski adı Gürcüce bir yer adı olan Maçveti veya Maçueti'dir. Gürcüce "maçvi / maçuy" (porsuk) kelimesinden türemiş olan bu isim, "porsuk yeri" anlamına gelmektedir. Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan tarihi bölgelerden biri olan Eruşeti sınırları içerisinde yer alan köy, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlı İmparatorluğu tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir. Köyde bu tarihi dönemden kalma eski bir kilise bulunmaktayken, günümüzde yıkılmış olan bu Gürcü kilisesinin yerinde köyün camisi yer almaktadır.
Osmanlı ve Rus İdaresi Dönemleri
Yamçılı Köyü, 1595 tarihli ve "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan" adlı Osmanlı tahrir defterine göre Gürcistan Vilayeti içinde Ardahan-i Büzürg (Büyük Ardahan) sancağının Meşe nahiyesine bağlıydı; ancak bu tahrir döneminde köyün tamamen boşalmış olduğu kaydedilmiştir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın (93 Harbi) ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Rusya İmparatorluğu'na bırakılan yerleşim, Rus idaresi tarafından "Maçuet" adıyla kaydedilmiştir. 1886 yılındaki Rus nüfus tespitlerine göre köyde 20 hanede 173 kişi yaşamakta olup, bir hane (7 Kürt sakin) hariç nüfusun tamamı Türklerden oluşmaktaydı. Köy aynı zamanda Ahaşeni, Carishevi, Nunusi ve Oruşeti köylerini kapsayan beş köylük Maçueti nahiyesinin idari merkezi konumundaydı.
Cumhuriyet Dönemi, İsim Değişikliği ve Günümüz
Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rusların bölgeden çekilmesiyle bir süre bağımsız Gürcistan Cumhuriyeti sınırlarında kalan köy, Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması ile yeniden Türkiye Cumhuriyeti sınırlarına dahil edilmiştir. 1928 yılı kayıtlarında Kars vilayetinin Poshof kazasına bağlı Damal nahiyesinin bir köyü olan yerleşimin adı, Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1959 yılında 7267 sayılı kanunla resmi olarak Yamçılı olarak değiştirilmiştir. 1958 yılında Hanak'ın ilçe olmasıyla buraya bağlanan köy, 1992 yılında Ardahan'ın il statüsü kazanmasıyla günümüzdeki idari yapısına kavuşmuştur.
Coğrafi Konum ve Ulaşım Özellikleri
Yamçılı Köyü, Doğu Anadolu Bölgesi'nin yüksek coğrafyasında, deniz seviyesinden tam 2334 metre yükseklikte kurulmuştur. Köy; Ardahan il merkezine 42 kilometre, Hanak ilçe merkezine ise 16 kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Doğu Anadolu'nun bu dağlık kesiminde yer alan köyün 2024 yılı verilerine göre toplam nüfusu 162 kişidir.