Baştoklu Köyünün Tarihi ve Kökeni
Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı olan Baştoklu köyünün eski adı Tikani'dir. Tarihsel süreçte Baştoklu köyü Büyük Tikani, komşu Alaçam köyü ise Küçük Tikani adlarıyla anılmıştır. Gürcüce bir sözcük olup 'oğlak' anlamına gelen Tikani yer adı, Osmanlı kayıtlarında Dikan şeklinde yazılmış; 93 Harbi'nde bölgeyi ele geçiren Ruslar tarafından ise Tikan olarak kaydedilmiştir. Köyün yer aldığı Artani bölgesi Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan yerlerden biri olup, köy sınırları içerisinde yer alan ve bu dönemden kaldığı tahmin edilen yıkılmış kilise kalıntısı yerleşimin köklü geçmişini simgelemektedir.
Osmanlı ve Rus Yönetimi Dönemleri
Büyük Tikani, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Dikan-i Büzürg adıyla Gürcistan Vilayeti'nin Büyük Ardahan livasına bağlı Meşe nahiyesinde kayıtlıdır. O dönemde 53 haneli büyük bir köy olan yerleşimde buğday, arpa, yonca tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın (93 Harbi) ardından Çarlık Rusyası idaresine geçen köyün nüfusu 294 kişi olarak tespit edilmiş olup, bu nüfusun çoğunluğunu Türk ve Karapapak aileler oluşturmaktaydı. Köydeki Karapapak nüfusunun 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Ahısha bölgesinden göç ettiği bilinmektedir.
Cumhuriyet Döneminden Günümüze
Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rus idaresinin sona ermesinin ardından bir süre Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti sınırlarında kalan köy, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü ordusunun çekilmesiyle yeniden Türkiye'ye katılmış ve 16 Mart 1921 tarihli Moskova Antlaşması ile nihai olarak Türkiye'ye bırakılmıştır. 1928 yılında Yukarı Dikan adıyla Kars vilayetinin Hanak nahiyesine bağlı olan köyün adı, yabancı kökten geldiği gerekçesiyle 1959 yılında, Gürcüce anlamı olan 'oğlak' kelimesini çağrıştıracak biçimde Baştoklu olarak değiştirilmiştir. 1992 yılında Ardahan'ın il olmasıyla birlikte köy bu yeni ile bağlanmıştır.
Görülmeye Değer Tarihi Yapılar ve Coğrafya
Köy sınırları içinde geçmişin izlerini taşıyan iki önemli tarihi yapı yer almaktadır. Bunlardan ilki, günümüze sadece yıkıntıları ulaşan tek nefli mimariye sahip Büyük Tikani Kilisesi'dir. Diğeri ise köyün 1 km kuzeyinde bulunan, harç kullanılmadan inşa edilmiş 52x83 metre boyutlarındaki yıkık kaledir. Ayrıca köyün sınırlarında yer alan yaklaşık 2500 metre yükseklikteki Dikan Dağı, 93 Harbi öncesinde askeri amaçla üzerine inşa edilen tabyadan dolayı Ramazan Tabyası (Yıldız Dağı) olarak bilinmektedir. Ardahan il merkezine 33 km, Hanak ilçe merkezine 5 km uzaklıkta yer alan köy; batısında Artvin ile doğal sınır olan Yalnızçam Dağları ve kuzeydoğusundaki Kol Dağı uzantılarıyla çevrilidir.