Yamaçyolu Köyü’ne Genel Bakış
Yamaçyolu, Ardahan ilinin Hanak ilçesine bağlı, deniz seviyesinden 2044 metre yükseklikte yer alan tarihi bir köydür. İl merkezine 44 kilometre, Hanak ilçe merkezine ise 18 kilometre uzaklıkta konumlanan bu dağ köyü, köklü tarihi geçmişi ve ev sahipliği yaptığı antik dönem kalıntılarıyla dikkat çeker.
Zengin Tarihçe ve İsim Kökeni
Köyün bilinen en eski adı Gürcüce kökenli olan Vardosani’dir. Gürcücede "gül" anlamına gelen "vardi" kelimesine "-osani" ekinin getirilmesiyle türetilen bu isim, "gülün yetiştiği yer" anlamına gelmektedir. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde yerleşim, "Vardosan-i Küçük" (Küçük Vardosani) ve "Vardosan-i Büzürg" (Büyük Vardosani) olmak üzere iki ayrı köy olarak kaydedilmiştir. 16. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlıların Gürcülerden ele geçirdiği bu kadim yerleşim, tarih boyunca birçok farklı medeniyetin izlerini taşımıştır.
Tarihi Kalıntılar ve Kültürel Miras
Yamaçyolu sınırları içerisinde, Osmanlı dönemi öncesine uzanan son derece önemli tarihi yapılar ve izler bulunmaktadır. Köy sınırlarında megalit yapı kalıntıları ile doğu kesiminde kaya üzerine kazınmış antik Gürcüce yazılar tespit edilmiştir. Ayrıca köyün güneyinde, yöre halkı tarafından "Balvana" olarak adlandırılan eski bir yerleşim yerinin kalıntıları da yer alır. Ortadan kalkmış bir başka eski yerleşim olan Lalvana'nın da bugünkü köy sınırları içinde olduğu düşünülmektedir.
İdari Dönüşüm ve Cumhuriyet Dönemi
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Berlin Antlaşması ile Rusya’ya bırakılan köy, bu dönemde "Vardasan" adıyla Ardahan sancağına bağlı kalmıştır. Birinci Dünya Savaşı’nın ardından kısa bir süre Gürcistan sınırlarında yer alan bölge, 16 Mart 1921 tarihli Moskova Antlaşması ile kesin olarak Türkiye sınırlarına katılmıştır. Cumhuriyet döneminde Kars vilayetine bağlanan köyün adı, 1959 yılında çıkarılan kanunla Türkçe kökenli olmadığı gerekçesiyle Yamaçyolu olarak değiştirilmiştir.