İstanbul'un Tarihi Mirası: Yahya Efendi Türbesi
Yahya Efendi Türbesi, İstanbul'un Beşiktaş ilçesinde, Çırağan Sarayı karşısında ve Yahya Efendi Tekkesi'nin bitişiğinde yer alan, 1571 tarihli önemli bir tarihi yapıdır. I. Süleyman devrinin ünlü mutasavvıfı, âlimi ve şairi olan Yahya Efendi'ye ait olan bu türbe, ilk inşası Mimar Sinan tarafından gerçekleştirilen tekke, tevhithane ve medreseden oluşan külliyenin içinde yer almaktadır. Mimar Sinan'ın eseri olan yapı, kâgir bir mimariye sahip olup kare plan üzerine tek kubbeli ahşap bir yapıdır.
Türbenin Tarihçesi ve Dönemsel Onarımlar
4 Mayıs 1571'de hayatını kaybeden Yahya Efendi'nin dergahının bulunduğu yere defnedilmesinden bir süre sonra, Yahya Efendi'ye büyük sevgi ve saygısı olan Sultan II. Selim'in emri ile kabrinin üzerine türbe; ayrıca dervişler için hücreler ve türbedar için de küçük bir hücre inşa edilmiştir. Türbe; II. Mahmud, Pertevniyal Valide Sultan ve II. Abdülhamid tarafından çeşitli dönemlerde onarılmıştır. Bugünkü şeklini Pertevniyal Valide Sultan tarafından yaptırılan onarım sırasında almıştır. Tarihi yapı son olarak 2011-2013 yılları arasında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilmiştir.
Külliyenin Gelişimi ve Tarihi Hazire
Külliyenin gelişimi sürecinde, 1903'te tekkenin kapısına tekke mensubu Hacı Mahmut Efendi tarafından tek katlı, dörtgen planlı bir kütüphane inşa ettirilmiş ve yokuş üzerindeki çeşme yenilenmiştir. Aynı dönemde hazirenin kuzey kesiminde "Şehzadeler Türbesi" olarak adlandırılan bina inşa edilmiş ve kadın-erkek birçok hanedan üyesi bu binaya defnedilmiştir. Birçok tarikat ehli, devlet ricali, ulema, hanedan ve saray mensubu şahıs 16. yüzyılın ikinci yarısından itibaren türbenin haziresine gömülmüştür. Türbenin çevresi, 19. yüzyılın ikinci yarısında önce Osmanlı üst tabakasının mezarlığına, daha sonra da padişahın aile mezarlığına dönüşmüştür. Özellikle II. Abdülhamid'in yakınları ve Adile Sultan'ın yakınları buraya defnedilmiştir. Kabristanda numaralanmış olarak bulunan taş sayısı 2141'dir.
Türbe İçindeki Sandukalar ve Ziyaret Bilgileri
Devrine uygun kalem işleri ile bezeli olan türbede Yahya Efendi'den başka 11 kişiye ait sanduka bulunmaktadır. Türbe içinde sandukası bulunan şahsiyetler; Yahya Efendi, annesi Afife Hatun, büyük oğlu İbrahim Efendi, küçük oğlu Şeyh Ali Efendi, eşi Şerife Hatun, Derviş Ali Efendi, Kanuni Sultan Süleyman’ın kızı ve Yahya Efendi’nin manevi kızı "Tasasız" Raziye Sultan, Şeyh Hasan Efendi, Şeyh Mehmet Nuri Şemseddin Efendi, II. Abdülhamid'in kızı Hatice Sultan, II. Abdülhamid'in oğlu Bedreddin Efendi ve Bidar Kadınefendi'dir. Birtakım şehzadeler, kadın efendiler, ikballer ve sultanlar ise tekkenin hemen yanına 19. yüzyılın sonlarında Sultan Abdülhamid tarafından yaptırılan ayrı bir türbede yatmaktadır. Günümüzde İstanbul Türbeler Müze Müdürlüğü'nün yönetiminde bulunan türbe, ziyarete açıktır.