Tarihçe ve Köyün Kökeni
Tarihsel adı Zakieti veya Türkçe kaynaklardaki biçimiyle Zakiyet olan Yağlı köyü, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı köklü bir yerleşimdir. Gürcüce bir yer adı olan Zakieti (ზაქიეთი), özel bir isimden gelen "Zakidze" (ზაქიძე) soyadına sahip ailelerin yaşadığı köy olarak kabul edilir. Köyün adı, 14-15. yüzyıllardaki kilise kayıtlarını kapsayan Gürcüce Tbetis Sulta Matiane adlı el yazmasında "Zarkieti" (ზარქიეთი) şeklinde geçen yerleşimle aynı yer olabilir. Tarihsel Gürcistan'ın güneybatısında yer alan Şavşeti bölgesindeki İmerhevi vadisinde bulunan köy, 16. yüzyılın ikinci yarısının başında Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir.
Osmanlı ve Rus İdaresi Dönemleri
Osmanlı yönetimi altında askere alma ve vergi toplama amacıyla 1835 yılında yapılan nüfus tespitinde, köy İmerhev sancağına bağlıydı ve 22 hanede 96 erkek nüfus barındırıyordu. Kadın nüfus da eklendiğinde köyün toplam nüfusunun yaklaşık 192 kişiden oluştuğu tahmin edilmektedir. Mirliva Hüseyin Bey ile Mirliva Osman Bey hissesine kayıtlı olan köyde bir muhtar ve molla bulunurken, imam yer almamaktaydı. Uzun yıllar Osmanlı sınırlarında kalan köy, 93 Harbi'nin ardından Berlin Antlaşması uyarınca Rusya'ya bırakılmıştır. Rus idaresinin Artvin sancağının Şavşet-İmerhevi kazasına bağlı Daba nahiyesinde kaydettiği köyde, 1886 yılında 36 hanede tamamı Gürcü olan 332 kişi yaşamaktaydı. Bu dönemde köye bağlı Carbidze, Kagveci-ogulari, Çikiridze ve Çir-ogulari gibi mahalleler bulunmaktaydı.
Kültürel Yapı ve Mimari Özellikleri
Yağlı köyünde yer alan Belteti, Didgorti, Cvari, Tskalşua, Kortaheti (კორტოხათი), Samsaketi (სამსაკეთი), Napudzari, Aho, Vakia ve Kotaneti gibi Gürcüce yer adları, yerleşimin köklü Gürcü kimliğini doğrulamaktadır. Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze 1893 yılında köyü İmerhevi'de Gürcücenin konuşulduğu yerleşimler arasında saymış ve 93 Harbi sonrasında Rus idaresindeki köyden 15 hanenin Osmanlı topraklarına göç ettiğini belirtmiştir. Ünlü tarihçi ve dilbilimci Nikolay Marr da 1904 yılında bölgeyi gezmiş, köydeki geleneksel ahşap evleri İmerhevi tarzı mimarinin örnekleri olarak tanımlamış ve bu evlerden birinin fotoğrafını çekmiştir. Marr'ın aktardığı bilgilere göre, köyün "Vaketi" (düzlük) denilen mevkiinde kışlalar bulunmakta ve buradan tepedeki yaylaya ulaşılmaktaydı.
Cumhuriyet Dönemi ve Coğrafi Yapı
Birinci Dünya Savaşı sonlarında Rus ordusunun çekilmesiyle bağımsız Gürcistan sınırlarında kalan köy, 1921 yılında imzalanan Moskova Antlaşması ile yeniden Türkiye topraklarına katılmıştır. 1922 yılındaki nüfus tespitinde Şavşat kazasının İmerhevi nahiyesine bağlı olan köyde, tamamı Gürcü olarak kaydedilen 276 kişi yaşamaktaydı. Türkçe olmayan ismi 1925 yılında Yağlı olarak değiştirilmiştir. Günümüzde Artvin il merkezine 100 km, Şavşat ilçe merkezine ise 35 km mesafede bulunan köyün; Şobela, Çakvriyet, Cami Mahallesi, Mikazeler, Dere Mahallesi ve Micruat (Unyallar) olmak üzere altı mahallesi bulunmaktadır.