Karadeniz Bölgesi’nde, deniz seviyesinden tam 2098 metre yükseklikte konumlanan Üzengili Köyü, Bayburt ilinin Merkez ilçesine bağlı tarihi ve coğrafi öneme sahip yerleşim alanlarından biridir. Günümüzdeki nüfusu 2022 yılı verilerine göre 133 kişi olan bu dağ köyü, Bayburt merkezine bağlı olup zengin tarihi geçmişiyle dikkat çekmektedir.
Üzengili Köyü'nün Tarihsel Gelişimi ve Eski Adı
Tarihi kayıtlarda eski adı Aşhanas (veya Aşkanas) olarak geçen yerleşim, ilk kez 1530 yılı Osmanlı tahrir defterinde Aşhanas-viran ismiyle Bayburt kazasına bağlı bir köy olarak kaydedilmiştir. 1591 yılı tahrir defterine göre köyde sadece erkek nüfus kaydedilmiş olup, bu dönemde köyde 12’si Hristiyan ve 8’i Müslüman olmak üzere toplam 20 nefer (erkek) yaşamaktaydı. Aynı kayıtlarda, Aşhanas köyüne bağlı olan Zanferi adında bir de mezra bulunduğu belirtilmektedir.
17. ve 19. Yüzyıl Kayıtlarında Köy Nüfusu
Köyün tarihsel sürecine ışık tutan bir diğer önemli belge olan 1642 yılı avarız defterinde, yerleşim Aşkanas ismiyle anılmış ve burada 9 Hristiyan avarız hanesi kaydedilmiştir. Zamanla nüfus yapısı değişen yerleşimde, 1835 yılında gerçekleştirilen ve yalnızca erkek nüfusun tespit edildiği nüfus yoklama defterine göre, tamamı Müslüman olan 8 hanede toplam 32 Müslüman erkek nüfusun yaşadığı saptanmıştır.
Cumhuriyet Dönemi ve İsim Değişikliği
Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuyla birlikte resmi kayıtlarda Aşhanas ismiyle yer almaya devam eden köyün adı, 1959 yılında yabancı kökten geldiği ve karışıklığa (iltibasa) yol açtığı gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla Üzengili olarak değiştirilmiştir. Köy, 1960 yılı genel nüfus sayımından itibaren günümüzdeki Üzengili ismiyle kayıtlarda yer almaya başlamış ve günümüze kadar bu isimle ulaşmıştır.
Yıllara Göre Nüfus Değişimi
Köyün nüfusu yıllara göre dalgalı bir seyir izlemiştir. Nüfus kayıtlarına göre 2007 yılında 113 olan köy nüfusu, 2010 yılında 164'e, 2016 yılında 175'e ve 2019 yılında en yüksek seviyesi olan 224 kişiye ulaşmıştır. Sonraki yıllarda düşüş eğilimi gösteren köy nüfusu, 2022 yılı itibarıyla 133 kişi olarak kaydedilmiştir.