Tutak

Ağrı'nın Yüksek Rakımlı İlçesi: Tutak

Tutak, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi sınırları içerisinde yer alan, Ağrı iline bağlı tarihi ve coğrafi bir ilçedir. Deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.574 metre olan ilçe, toplamda 1.407 kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahiptir. Doğal yapısı ve coğrafi konumuyla bölgenin dikkat çeken yerleşim alanlarından biri olan Tutak, Ağrı ilinin batı kısmında konumlanmaktadır.

İdari Yapı ve Yönetim Geçmişi

İlçenin yerel yönetim tarihi oldukça eskiye dayanmaktadır. İlk olarak 1930 yılında belediye başkanlığı görevini Rıza Akalın üstlenmiştir. Takip eden dönemlerde Recep Duru (1948, 1973), Abdülkadir Kılıç (1963, 1968, 1977), Behzat Akalın (1984, 1994), Kemal Öztürk (1989), Rıza Tok (1999), Bülent Osman Osmanağaoğlu (2004, 2009), Fırat Öztürk (2014) ve Bülent Duru (2019) gibi isimler belediye başkanlığı yapmıştır. Günümüzde ise ilçenin kaymakamlık görevini Erkan Adıbelli, belediye başkanlığını ise 2024 yılından itibaren Fevzi Sayan yürütmektedir.

Nüfus Yapısı ve Kırsal Yerleşimler

Cumhuriyet döneminden bu yana nüfus dinamikleri kayıt altına alınan Tutak'ın nüfusu yıllar içinde gelişim göstermiştir. 1927 yılındaki ilk nüfus sayımında 6.252 olan toplam nüfusun büyük çoğunluğu (5.817 kişi) kırda yaşarken, şehir merkezinde yalnızca 435 kişi ikamet etmekteydi. 2020 yılına gelindiğinde ise ilçenin toplam nüfusu 29.987'ye ulaşmış olup, bunun 7.018'i şehir merkezinde, 22.969'u ise kırsal alanlarda yaşamını sürdürmektedir. İlçeye bağlı köyler arasında Adakent, Ahmetabat, Akyele, Alacahan, Aşağıkarahalit gibi çok sayıda yerleşim yeri bulunmaktadır.

Kültürel ve Coğrafi Değerler

Ağrı il merkezine bağlı diğer ilçeler olan Diyadin, Doğubayazıt, Eleşkirt, Hamur, Patnos ve Taşlıçay ile komşu olan Tutak, Doğu Anadolu'nun karakteristik özelliklerini barındırmaktadır. Bölgedeki kültürel envanter kayıtlarına göre ilçenin kulturenvanteri.com üzerindeki otorite kontrol numarası 3948 olarak tescillenmiştir. Zengin köy yerleşimleri ve kendine has coğrafi yapısıyla bölgenin yerel kültürünü ve tarihsel geçmişini yansıtmaktadır.