Türkeli'nin Coğrafi Konumu ve Genel Özellikleri
Türkeli, Sinop ilinin batısında, Kastamonu sınırında ve Karadeniz kıyısında yer alan bir ilçedir. Doğusunda Ayancık, batısında Kastamonu'nun Çatalzeytin, güneyinde ise Taşköprü ilçeleri bulunan Türkeli'nin kuzeyi Karadeniz ile çevrilidir. Kızılırmak Havzası'nda, İsfendiyar Dağları eteklerinde kurulu olan ilçenin yüzölçümü kaynak metinde farklı bölümlerde 263 km² ve 421 km² olarak geçmektedir. Deniz seviyesinden ortalama 11 metre yükseklikte yer alan ilçe merkezi; Yalı, Gemiyanı, Güzelyurt, Tümerkan ve Güzelkent olmak üzere 5 mahalleden oluşur. Ayrıca ilçeye bağlı 31 adet köy bulunmaktadır.
Yarna'dan Türkeli'ye Uzanan Köklü Tarih
Türkeli ilçe merkezi, yerleşim yeri olarak yüzyıla yakın bir geçmişe sahiptir. Tarih boyunca sırasıyla Rum Pontus, Anadolu Selçuklu Devleti ve İsfendiyaroğulları Beyliği yönetiminde kalan bölge, 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet'in Sinop'u almasıyla Osmanlı yönetimine geçmiştir. İlk kurulduğundaki adı Yarna olan yerleşim yerine, cumhuriyetin kuruluşuyla birlikte sahildeki bir gemi kalıntısına istinaden Gemiyanı adı verilmiştir. Ayancık ilçesine bağlı bir bucak iken, 1 Mayıs 1957'de 'Türklerin yerleşim yeri' anlamına gelen Türkeli adını alarak ilçe statüsüne kavuşmuştur.
Geçiş İklimi ve Zengin Orman Florası
İlçe, Batı ve Doğu Karadeniz iklim özelliklerinin geçiş noktasında yer almaktadır. Her mevsim yağışlı geçen ve nem oranı yüksek olan Türkeli, sismik açıdan aktif bölgelerin dışında, 4. derece deprem kuşağında bulunur. Kıyılardan iç kesimlere gidildikçe yeşil ormanların çoğaldığı ilçede yeşilin ve sarının bütün tonlarını görmek mümkündür. Sahil kesiminde Akdeniz ve Karadeniz ikliminin karışımı olan mersin, koca yemiş (bilyedin), zeytin ve defne gibi bodur ağaçlar yer alırken; ilçenin en zengin ormanları olan Zindan Ormanları bünyesinde çam, köknar, kayın, gürgen, meşe, kestane, kavak ve dişbudak ağaçlarını barındırır. Orman diplerinde ise sarı ve mor renkli orman gülleri ile doğal olarak yetişen defne bitkileri bol miktarda bulunur.
Ekonomik Yapı ve Turizm Potansiyeli
Türkeli, deniz kenarında yer alması ve Karadeniz coğrafyasına sahip olması sebebiyle deniz, dağ sporları ve yayla turizmi potansiyeline sahiptir; Sinop il genelindeki turistik yatak kapasitesinin %5'i bu ilçede yer almaktadır. İlçe nüfusunun ve köylerdeki halkın %80'i yurt dışında işçi olarak çalıştığı için, özellikle Temmuz ve Ağustos aylarında nüfus 10-12 bin seviyelerine ulaşmakta ve bölgeye giren döviz inşaat sektörü ile ticareti canlandırmaktadır. Yörenin en önemli geçim kaynağı ormancılık olup, üretilen ürünler Güzelkent Beldesi'ndeki parke ve cam fabrikaları ile kereste, mobilya atölyelerinde işlenmektedir. Tarım arazileri oldukça sınırlı olsa da kestane, ceviz ve meyve yetiştiriciliği yapılmaktadır. Ayrıca 1999 yılında Hacıköyü'nde kurulmuş bir devekuşu çiftliği ile Çatak-Örencik ve Gökçealan köylerinde bulunan alabalık tesisleri bölge ekonomisine önemli bir canlılık katmaktadır.