Boyabat Barajı ve Hidroelektrik Santrali
Boyabat Barajı ve Hidroelektrik Santrali (HES), Kızılırmak nehrinin, Karadeniz kıyısına paralel uzanan Ilgaz Dağları'nı yarıp geçtiği stratejik noktada inşa edilmiş enerji amaçlı bir tesistir. "Beton ağırlık" tipi gövde yapısıyla dikkat çeken barajın çevresi; kuzey ve batıda 1500–1600 metre yükseltilere ulaşan Ilgaz Dağları, güneyde ise Kunduz ve Çal Dağları ile çevrilidir. Coğrafi konum olarak Samsun'un 120 km batısında, Sinop'un 80 km güneyinde yer alan bu devasa yapı; Karadeniz kıyısından yaklaşık 123 km içeride, Boyabat'ın 24 km güneydoğusunda ve Durağan'ın 8 km güneybatısında konumlanmıştır.
Tarihçe ve Gelişim Süreci
Boyabat Barajı'nın yapım süreci ilk olarak 1958 yılında başlamış, ancak bir süre sonra inşaat çalışmaları durdurulmuştur. Yıllar süren sessizliğin ardından, Doğuş İnşaat ve AŞ'nin ana yüklenici olarak baraj yapım ihalesini 49 yıllığına üstlenmesiyle birlikte inşaat çalışmaları 2008 yılında yeniden başlamıştır. Yaklaşık 48 aylık yoğun bir inşaat sürecinin ardından tamamlanan baraj, 2012 yılı sonuna doğru kullanıma alınmıştır. Tesisin geçici kabulü 29 Kasım 2012 tarihinde yapılmış ve 5 Aralık 2012'de ilk ticari üretimine başlamıştır. Projenin kesin kabulü ise 6 Kasım 2013 tarihinde gerçekleştirilmiştir.
Teknik Özellikler ve Ülke Ekonomisine Katkısı
Toplamda 710 milyon dolarlık devasa bir yatırımla tamamlanan Boyabat Barajı ve HES, Türkiye genelinde özel sektörün sahip olduğu en büyük baraj ve hidroelektrik santrali projesidir. 513 MW kurulu güce sahip olan santral, tamamen yerli kaynakları kullanarak yıllık ortalama 1.5 milyar kilovat saat elektrik üretim kapasitesi sunmaktadır. Ülke enerji ihtiyacının yaklaşık %5 kadarını karşılayan bu devasa tesis, Türkiye'nin enerji ithalatını azaltmaya katkı sağlayarak yıllık yaklaşık 150 milyon TL değerinde enerji imkânı ve döviz tasarrufu sağlamaktadır.
Göl Alanı ve Yaşanan Sosyal Değişim
Temelden 195 metre yüksekliğe sahip olan baraj gövdesinin ardında biriken sular, 60 kilometre geriye uzanan ve 65,4 km² alana yayılan büyük bir baraj gölü oluşturmuştur. Toplam göl hacmi 3.557 hm³ olan barajın 2012 yılı sonunda faaliyete geçip su tutmaya başlamasıyla bölgede büyük bir sosyal değişim gerçekleşmiştir. Su toplama süreci nedeniyle 8 köyün tamamı, 28 köyün ise tarım arazileri sular altında kalmış; bu durum bölgede yaşayan 16.593 kişinin hayatını değiştirmiştir. Kamulaştırma kapsamındaki alanların toplam maliyeti ise 879.970.000 TL'ye ulaşmıştır.