Bayburt'un Zirvesinde Tarihi Bir Yerleşim: Tepetarla Köyü
Tepetarla, Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Bayburt ilinin Merkez ilçesine bağlı, deniz seviyesinden 2044 metre yükseklikte konumlanmış tarihi bir köydür. İl merkezine yalnızca 8 kilometre uzaklıkta bulunan bu yerleşim yeri, köklü geçmişi ve coğrafi konumuyla dikkat çekmektedir. Günümüzde nüfusu 2022 yılı verilerine göre 41 kişi olan bu küçük yerleşim, yüksek rakımı ve çevresindeki köklü tarihi kalıntılarıyla bölgenin özel noktalarından biridir.
Orta Paleolitik ve Demir Çağı'na Uzanan Arkeolojik Geçmiş
Köy sınırları içerisindeki yerleşimin tam olarak ne zaman başladığı bilinmemekle birlikte, yapılan arkeolojik araştırmalar çok eski dönemlere işaret etmektedir. Tepetarla köyünün 1 kilometre güneybatısında, 1860 metre kotunda yer alan bir höyükte yapılan araştırmalarda, Demir Çağı'na tarihlenen keramik parçalarına rastlanmıştır. Ayrıca, bölgede arkeolojik çalışmalar yürüten ünlü arkeolog Antonio Sagona, bu höyükte tespit edilen bazı aletlerden yola çıkarak yerleşimin Orta Paleolitik Çağ'a kadar uzandığını öne sürmüştür.
Osmanlı Tahrir Defterlerinde Karaver ve Karamuğ-viran
Tepetarla Köyü, tarihi süreç içerisinde farklı isimlerle anılmıştır ve günümüz köyünün eski adı Karaver olarak bilinmektedir. Osmanlı dönemine ait 1530 yılı tahrir defterlerinde Karamuğ-viran adıyla Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak kaydedilmiştir. 1591 yılı tahririnde ise köyde tamamı Müslüman olan 66 nefer (erkek) nüfusun yaşadığı belirtilmektedir. Zamanla adı değişen köy, 1642 yılı avarız defterinde Karamuh adıyla geçmektedir ve bu dönemde köyde sadece 2 Müslüman avarız hanesi kayıt altına alınmıştır. 1835 yılı nüfus yoklama defterinde ise Karaviran adıyla yer alan köyde, tamamı Müslümanlardan oluşan 10 hanede 38 erkek nüfusun yaşadığı tespit edilmiştir.
Cumhuriyet Dönemi ve Tepetarla İsminin Verilmesi
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla birlikte resmi kayıtlarda Karaver olarak geçen köyün ismi, 1959 yılında yabancı kökten geldiği ve iltibasa (karışıklığa) yol aktığı gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla değiştirilmiştir. Köy, bu kanunun ardından Tepetarla adını almış ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren resmi kayıtlarda bu isimle anılmaya başlanmıştır. Köyün yıllar içerisindeki nüfus verileri incelendiğinde 1990 yılında 203 kişiyken, bu sayı 2000 yılında 81'e ve 2022 yılında 41'e kadar gerilemiştir.