Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalle olan Çataksu, eski adıyla Taoskari, son derece zengin bir tarihi geçmişe sahiptir. Gürcüce bir yer adı olan Taoskari, 'Tao'nun kapısı' anlamına gelmektedir. Nitekim yerleşim, tarihsel Klarceti bölgesinin sonu ve tarihsel Tao bölgesinin başlangıcında konumlanmıştır. Tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'nun önemli merkezlerinden biri olan bu yerleşim, etrafı kayalık uçurumlar ve dağlarla çevrili stratejik bir havzada kurulmuştur.
Osmanlı ve Rus İdaresi Dönemleri
Taoskari ve çevresindeki kaleler, Taoskari ile Saluçuri akarsuları arasındaki geniş düzlüğü kontrol etmekteydi. Bu stratejik yerleşimi Osmanlılar, Mamirvani ile birlikte 1550 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre Taoskar adıyla Ardanuç livasına bağlı aynı adlı nahiyenin merkezi olmuştur. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakılmıştır. Rus idaresinde Oltu sancağının Tavusker kazasının idari merkezi haline gelen yerleşim, 1959 yılında iki akarsuyun kavuştuğu yerde bulunması sebebiyle Çataksu adını almıştır.
Vadiyi Kontrol Eden Görkemli Kaleler
Tarih boyunca savunma amacıyla inşa edilen yapılar bölgenin en önemli zenginlikleridir. Köyün 1 kilometre güneydoğusunda, 1140 metre yükseklikte ve iki akarsuyun birleştiği yerde, sarp bir kayanın zirvesinde konumlanan Taoskari Kalesi yer almaktadır. İki akarsu arasındaki ovayı kontrol eden bu kaleden günümüze etkileyici yıkıntılar ulaşmıştır. Ayrıca köyün güneyinde yer alan, 1120 metre yükseklikteki kayalık bir uçurumun tepesinde ikinci bir kale daha bulunmakta olup, bu kalenin de sadece yıkıntıları günümüze kalmıştır.
9. Yüzyıl Manastırı, Tarihi Kiliseler ve Eşsiz Ahşap İşçilikli Camii
Taoskari, inanç turizmi ve mimari açıdan da büyük bir öneme sahiptir. Bölgede 9-10. yüzyılda kurulmuş olan manastırın ana kilisesi kubbeli ve duvar süslemeleriyle bezeli bir yapıydı; ancak günümüze sadece yıkıntıları kalabilmiştir. Yine 9. yüzyılda inşa edilmiş tek nefli ikinci kilise ve köydeki diğer tek nefli kiliselerin de kalıntıları mevcuttur. Yerleşimdeki İslam dönemi mimarisinin en nadide eseri ise Çukur mahallesinde yer alan Taoskari Camii'dir. Himşiaşvili ailesinden Derviş Bey tarafından Hicri 1072 (Miladi 1666) yılında yaptırılan taştan dikdörtgen planlı bu cami, iç mekanındaki olağanüstü ahşap işçiliğiyle dikkat çeker ve günümüzde de ibadete açıktır.
Coğrafi Konum ve Ulaşım
Çataksu, Erzurum il merkezine 206 km, Olur ilçe merkezine ise 40 km uzaklıktadır. Mahalle, Olur'un batısında yer almakta olup, 25.06 numaralı Ardanuç-Olur il yoluna Beşkaya ve Eğlek mahalleleri üzerinden 23,7 kilometrelik bir köy yoluyla bağlanmaktadır. Ayrıca yerleşim sınırları içerisindeki Kabuşut mevkiinde oltu taşı yatakları bulunmaktadır.