Tarihçe ve Kökeni
Susuz Köyü (Gurnateli), Artvin'in Şavşat ilçesine bağlı, köklü tarihi ve zengin kültürel geçmişiyle öne çıkan bir yerleşimdir. Eski adı Gürcüce bir yer adı olan ve 10. yüzyıl el yazmalarında "Gunatle" olarak geçen Gurnateli'dir. Orta Çağ'da Gürcistan'ın tarihi bölgelerinden Şavşeti sınırları içinde yer alan köy, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlı İmparatorluğu yönetimine geçmiştir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Berlin Antlaşması ile Rusya idaresine bırakılan yerleşim, Birinci Dünya Savaşı sonrasında kısa bir süre Gürcistan sınırlarında kalmış ve en nihayetinde 16 Mart 1921 tarihli Moskova Antlaşması ile Türkiye topraklarına katılmıştır. Köyün ismi, Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1925 yılında Susuz olarak değiştirilmiştir.
Tarihi Yapılar ve Mimari Miras
Köyün geçmişine ışık tutan en önemli dini yapı, 9. yüzyılda inşa edilmiş olan ve günümüzde ortadan kalkan Gunatle Manastırı'dır. Kokoşauri mahallesine yaklaşık 3-4 kilometre uzaklıkta bulunan bu manastırın ana kilisesinin tek nefli bir yapı olduğu tahmin edilmektedir. Köy sınırları içerisindeki bir diğer önemli ibadethane ise Kokoşauri mahallesinin sınırında yer alan ve 1904 yılında bölgeyi araştıran Nikolay Marr tarafından tanımlanan Kokoşauri Kilisesi'dir. Gurnateli'de ayrıca üç köy kilisesinin daha varlığı bilinmektedir; bunlardan ikisinin tek nefli olduğu tahmin edilmekle birlikte günümüze yalnızca yıkıntıları ulaşabilmiş, Velta ile Kokoşauri arasında kalan üçüncüsünden ise geriye hiçbir iz kalmamıştır.
Gurnateli Kulesi ve Savunma Yapıları
Köyün Yukarı mahallesinde, ormanlık bir tepe üzerinde yer alan duvar kalıntıları, geçmişte savunma amacıyla inşa edilen Gurnateli Kulesi'ne aittir. Kireç harçlı bu duvar kalıntıları, köyün stratejik ve askeri geçmişine dair somut veriler sunmaktadır. Tarih boyunca farklı medeniyetlerin izlerini taşıyan köyde, bugün bile Natadzrevi, Tzitelta, Velta, Etzeri ve Kokoşauri gibi Gürcüce yer adları yerel halk tarafından bilinmektedir.
Coğrafi Konum ve Ulaşım
Susuz Köyü, Artvin il merkezine yaklaşık 77 kilometre, Şavşat ilçe merkezine ise yalnızca 6 kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Rakımı 1133 metre olan köy, Karadeniz Bölgesi'nin eşsiz doğasında, Şavşat'ın büyüleyici dağlık ve yeşil coğrafyasında konumlanmıştır.