Bayburt ilinin Merkez ilçesine bağlı bir yerleşim yeri olan Sırakayalar Köyü, Karadeniz Bölgesi sınırlarında, deniz seviyesinden yaklaşık 2300 metre yükseklikte yer almaktadır. Bayburt il merkezine 24 kilometre uzaklıkta konumlanan köy, köklü tarihi geçmişi ve barındırdığı arkeolojik kalıntılar ile bölgenin keşfedilmeye değer önemli tarihi yerleşimlerinden biridir.
Erken Tunç Çağı'na Uzanan Arkeolojik Geçmiş
Sırakayalar Köyü sınırları içerisinde yer alan tarih öncesi yerleşim izleri, bölgenin çok eski dönemlerden itibaren bir yaşam merkezi olduğunu kanıtlamaktadır. Köyün 400 metre kuzeydoğusunda ve 700 metre güneyinde konumlanan iki ayrı höyükte yapılan arkeolojik incelemeler neticesinde, ele geçirilen seramik (keramik) kalıntılarından yola çıkılarak her iki höyükte de Erken Tunç Çağı döneminde yerleşimlerin mevcut olduğu tespit edilmiştir. Bu buluntular, köyün tarihsel derinliğini binlerce yıl öncesine taşımaktadır.
Osmanlı Arşivlerinde Çitanos
Köyün bilinen en eski adı tarihi kaynaklarda Çitanos (dönemsel olarak Çıtanos veya Çetanos) olarak geçmektedir. 1530 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre köy, Bayburd kazasına bağlı bir yerleşim olarak kaydedilmiştir. 1591 yılı tahririnde ise köyde 10 Müslüman ile 3 Hristiyan erkek neferin yaşadığı belirtilmiş ve köye bağlı Keski (Kesuki) adında bir mezranın bulunduğu yazılmıştır. 1642 yılı avarız defterine gelindiğinde ise köyün tamamı Müslüman olan 12 avarız hanesinden ve 3 askeri görevliden oluştuğu, ayrıca köy sakinlerinden 3 kişinin yeni Müslüman olduğu kaydedilmiştir. 1835 nüfus yoklama defteri kayıtları ise köyde 9 hanede 28 erkek nüfusun yaşadığını belgelemektedir.
Cumhuriyet Dönemi ve İsim Değişikliği
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında da resmi olarak Çitanos adıyla anılan köyün ismi, 1959 yılında yabancı kökten geldiği ve karışıklığa yol açtığı gerekçesiyle 7267 sayılı kanun uyarınca Sırakayalar olarak değiştirilmiştir. Köy, 1960 yılı genel nüfus sayımından itibaren bu yeni ismiyle kayıtlarda yer almaya başlamıştır. Yıllar içerisinde nüfusu azalan köyün 1990 yılındaki 181 olan nüfusu, 2000 yılında 174'e ve nihayetinde 2022 yılı verilerine göre 105 kişiye kadar düşmüştür.