Doğal ve Sakin Bir Cennet: Şavşat
Karadeniz Bölgesi'nin doğu ucunda, Artvin iline bağlı olan Şavşat, 2015 yılında Cittaslow (sakin şehir) kapsamına alınarak Türkiye'nin sakin şehirleri arasında yerini almıştır. Kent merkezinden 71 km uzaklıkta bulunan bu özel yerleşim; organik tarım uygulamaları, geleneksel mimarisi, doğayla iç içe sürdürülebilir yaşam tarzı ve yavaş yaşam felsefesiyle ziyaretçilerine son derece özgün bir deneyim sunmaktadır. Kendi kültürel özelliklerini, yerel müziğini ve doğasını korumayı başaran Şavşat, İtalya'nın Milano kentinde düzenlenen törenle bu unvanı elde etmiştir.
Tarihsel Kökenler ve Şavşeti Adının Anlamı
Tarihsel olarak Gürcülerin Kahi, Kuhi, Klarci, Şavşi ve Cavahi gibi boylardan oluştuğu bilinmektedir. Şavşat adı, bu boylardan Şavşilerin yaşadığı bölgeyi ifade eden ve Gürcüce "Şavşilerin yurdu" anlamına gelen Şavşeti kelimesinden türetilmiştir. Şavşeti adı, yazılı kaynaklarda ilk kez Giorgi Merçule'nin 951 tarihli "Grigol Hantsteli'nin Yaşamı" adlı elyazmasında geçmektedir. Erken Orta Çağ döneminde Gürcü prensler ve krallar tarafından yönetilen bölgedeki Satleli, Sinkoti ve Tsihisdziri gibi köylerde 9. yüzyıldan itibaren manastırlar kurulmuş, kiliseler ve kaleler yükselmiştir. Bölgedeki önemli yapılardan biri olan Şavşat Kalesi de İberia kralı I. Adarnase (öl. 923) tarafından inşa ettirilmiştir.
Osmanlı'dan Cumhuriyet Dönemine Şavşat
Şavşat coğrafyası 16. yüzyılın ikinci yarısının hemen başında Osmanlı İmparatorluğu'nun hakimiyetine geçmiş, Maçaheli ve İmerhevi gibi ayrı bir sancak statüsü kazanarak yurtluk ve ocaklık olarak tahsis edilmiştir. Bölge, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Berlin Antlaşması uyarınca Rusya'ya bırakılmıştır. Birinci Dünya Savaşı sonrasında Rusların çekilmesiyle Gürcistan sınırlarında kalan bölge, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması ile Türkiye sınırlarına dahil edilmiştir.
Cumhuriyet Dönemi Nüfus ve İdari Yapı
Cumhuriyet'in ilk yıllarında, 1925 yılında bölgedeki Türkçe olmayan köy isimleri değiştirilirken eski kaza merkezi olan Rabat köyü "Yeniköy" adını almıştır. Zamanla Yeniköy ismi Şavşat olarak değiştirilerek kaza adı idari merkeze de verilmiştir. Sonraki dönemlerde Armutlu (eski Samceli) ve Söğütlü (eski Satleli) köyleri de birer mahalle olarak Şavşat kasabasına bağlanmıştır. Günümüzde sakin şehir felsefesiyle yaşayan ilçe, köklü tarihi mirası ve eşsiz Karadeniz doğasıyla keşfedilmeyi bekleyen bir kültür hazinesidir.