Sarp, Artvin ilinin Kemalpaşa ilçesine bağlı olan ve Türkiye-Gürcistan sınırında yer alan tarihi öneme sahip bir sınır köyüdür. Yazılı kayıtlarda ilk olarak 1835 tarihli Arhavi Nüfus Defterinde adı "Sarp" olarak geçen yerleşim, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Çarlık Rusyası sınırları içerisinde kalmıştır. Daha sonra 1918-1921 yılları arasında Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti sınırlarında yer alan köy, Karadeniz bölgesinin en hareketli tarihi sınır hatlarından birini oluşturmaktadır.
Sınırın Çizilmesi ve Köyün İkiye Bölünmesi
Köyün kaderini tayin eden en kritik tarihi gelişme 1921 yılında yaşanmıştır. Türkiye ile Sovyetler Birliği sınırının çizilmesi sırasında Tibaşi Deresi referans alınarak tek bir köy ikiye bölünmüştür. Bölünme sonucunda Türkiye tarafında kalan kısım "Sarp", Sovyetler Birliği (günümüzde Gürcistan) tarafında kalan kısım ise "Sarpi" adını almıştır. Bu bölünmeyle birlikte Şahinoğulları, Battaloğulları ve Tuzcuoğulları adlı üç ailenin üyelerinin bir kısmı Türkiye'de, diğer kısmı ise Sovyetler Birliği'nde kalırken; bu ailelere ait 1400 dönümlük tapulu arazi de sınırın Sovyet tarafında kalmıştır.
Soğuk Savaş Yılları ve Tel Örgüler Ardındaki Hayat
1921 yılından 1937 yılına kadar köylüler Pasavan belgesi kullanarak sınırın diğer tarafına geçebilmekteyken, 1937 yılında Sovyetler Birliği ile Türkiye arasındaki ilişkilerin kötüleşmesiyle iki köy arasındaki iletişim tamamen kesilmiştir. Sınırı oluşturan Tibaşi Deresi'nin her iki tarafına 2.5-3 metre yüksekliğinde teller çekilmiş, her iki tarafa da üçer adet gözetleme kulesi inşa edilmiştir. Köyler arasında birbirine bakmanın ve el ile selam vermenin dahi yasaklandığı bu dönemde, Sovyet tarafındaki tel örgünün arkasına ayak izlerini tespit etmek amacıyla 5 metre genişliğinde bir iz tarlası yapılmıştır. Sarp ve Sarpi köyleri arasındaki bu katı iletişim yasağı 1988 yılına kadar kesintisiz devam etmiş, 1989'da açılan sınır kapısı ise bu iki köyün adıyla anılmaya başlanmıştır.
İdari Yapı ve Coğrafi Ulaşım
Sarp köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Rize vilayetinin Hopa kazasına bağlı Kemalpaşa nahiyesinde yer almaktaydı. 1935 genel nüfus sayımında Çoruh vilayeti sınırları içinde yer alan köyün nüfusu o tarihte 428 kişiden oluşmaktaydı. Uzun yıllar Hopa ilçesine bağlı olan yerleşim, 2017 yılında yayımlanan kanun hükmünde kararnameyle ilçe statüsü kazanan Kemalpaşa'ya bağlanmıştır. Coğrafi konum olarak Kemalpaşa ilçe merkezine 5 km, Artvin il merkezine ise 86 km mesafede yer alan Sarp köyü, Karadeniz kıyısındaki benzersiz konumuyla tarihi ve coğrafi bir öneme sahiptir.