Şanlıurfa Cezaevi'nin Tarihçesi ve Kurumsal Yapısı
Resmi adıyla Şanlıurfa E Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu, Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü bünyesinde faaliyet göstermektedir. Kuruluş tarihi kaynaklarda 11 Ağustos 1935 olarak belirtilen cezaevinin mevcut tesisleri 1968 yılında hizmete girmiştir. 1978 yılında dört koğuş barındıran açık cezaevi bölümünün de faaliyete geçmesiyle kapasitesi genişletilen kurumda, oda sistemine geçiş süreci ise 2005 yılında tamamlanmıştır.
Meclis İncelemeleri ve Kapasite Tartışmaları
Şanlıurfa Cezaevi, fiziki koşulları ve doluluk oranları nedeniyle çeşitli dönemlerde incelemelere konu olmuştur. 2002 yılında TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu tarafından yayımlanan raporda, cezaevindeki aşırı kalabalıklaşma ve hekim eksikliğine dikkat çekilmiş, eroin bağımlısı bir mahkûmun koğuşta kriz geçirmesi sonucu vaktinde müdahale edilemeyerek vefat ettiği bilgisine yer verilmiştir. Nisan 2011'de Şanlıurfa Barosu cezaevinin yetersizliğini dile getiren bir açıklama yayımlamış, Ocak 2012'de ise milletvekili İbrahim Binici konuyu TBMM gündemine taşımıştır. Haziran 2012 verilerine göre, 300 kişilik cezaevinde 1059 tutuklu ve hükümlünün kaldığı belirtilirken, farklı kaynaklarda bu kapasitenin 375, kalan kişi sayısının ise 1043 olduğu ifade edilmiştir.
2012 Yılında Yaşanan Yangınlar ve İsyan Olayları
Cezaevi, 2012 yılının Haziran ayında trajik olaylara sahne olmuştur. 16 Haziran 2012 günü saat 23:00 sıralarında cezaevinde çıkan yangın neticesinde 13 mahkûm hayatını kaybetmiş, 5 mahkûm ise yaralanmıştır. Yangının, koğuştaki mahkûmların kendi aralarındaki tartışmanın ardından başlattığı isyan neticesinde koğuşun ateşe verilmesiyle çıktığı öne sürülmüştür. Bu olaydan kısa süre sonra, 18 Haziran 2012 tarihinde çocuk koğuşunda da yatakların yakılmasıyla bir yangın çıkmış ve bu olayda da 14 kişi yaralanmıştır.
Konum ve Coğrafi Bilgiler
Şanlıurfa Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü içerisinde yer alan bu yapı, Şanlıurfa'nın Karaköprü ilçesinde, Gölgen Mahallesi Karaköprü-Hilvan Bulvarı üzerinde yer almaktadır. Koordinatları 37°08′07″K 38°47′55″D olarak belirlenmiş olan kurum, bölgedeki önemli resmi yapılardan biridir.