Şanlıurfa'nın Tarihî İlçesi Hilvan'a Genel Bakış
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Hilvan, Şanlıurfa iline bağlı tarihi ve coğrafi öneme sahip bir ilçedir. Deniz seviyesinden ortalama 598 metre yükseklikte konumlanan ilçenin yüzölçümü 1.111 km²'dir. Kürtçe ismi Curnê Reş, Osmanlıca adı ise Karacurun olan bu köklü yerleşim yeri, bölgedeki ulaşım ağları ve kendine has coğrafi yapısıyla dikkat çekmektedir.
Hilvan'ın Tarihçesi ve Kuruluş Hikayesi
İlçenin bilinen yakın tarihi 1800'lü yıllara kadar uzanmaktadır. Bu dönemde Sivas Gürün'den göç eden akraba beş aile, Uluyazı (Hoşin) köyünden harabe halindeki Karacürün'e gelerek yerleşmiştir. Karşılıklı iskan yasası çerçevesinde bölgedeki Türklerin Haymana'ya, Kürtlerin ise bu yöreye iskan edilmesiyle nüfus yapısı şekillenmiştir. Yerleşim yerine, o dönem köy meydanında bulunan Karadibek taşından mülhem Karacürün (Curnereş) ismi verilmiştir. Çevredeki diğer aşiretlerin de zamanla katılması ve kaynaşmasıyla yerleşim büyümüştür.
İlçe Statüsü ve İsim Kaynağı
Önceleri Siverek ilçesine bağlı olan Uluyazı nahiyesine bağlanan Karacürün, stratejik konumu sayesinde hızla gelişerek nahiye merkezinin ve çevre köylerin kendisine bağlanmasını sağlamıştır. Cumhuriyet döneminde, 1926 yılında Şanlıurfa'ya bağlı bir ilçe merkezi haline getirilmiş ve adı Hilvan olarak değiştirilmiştir. İlçe, bu yeni adını Gölcük yoluna 5 km mesafede bulunan ve günümüzde Balkı olarak bilinen eski Hilvan köyünden almıştır. Tarihi kaynaklara göre Balkı (Hilvan) köyünde çok eski medeniyetlere dayanan tarihi kalıntılar ve harabeler mevcuttur.
İdari Yapı ve Nüfus Gelişimi
Hilvan ilçesinin günümüzdeki idari yönetiminde Kaymakam olarak Orhan Gazi Karakaş görev yapmaktadır. Belediye başkanlığı görevini ise DEM Parti adayı Serhan Paydaş yürütmektedir. 31 Mart 2024 tarihinde yapılan yerel seçimlerin Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından iptal edilmesinin ardından, 2 Haziran 2024 tarihinde yenilenen seçimleri de yine Serhan Paydaş kazanmıştır. Nüfus verileri incelendiğinde; 1927 yılında 12.158 olan ilçe nüfusu, zamanla artış göstererek 2020 yılı itibarıyla 43.216 kişiye ulaşmıştır.
İlçedeki Ekonomik Yaşam
Hilvan ekonomisinin temel direğini tarım ve hayvancılık faaliyetleri oluşturmaktadır. İlçe topraklarında yapılan tarımsal üretim ve hayvancılık faaliyetlerinin yanı sıra, ilçenin içinden geçen şehirler arası karayolu ulaşımı ticari hareketliliği artırmaktadır. Ayrıca yakın bölgeye inşa edilen cezaevi yerleşkesi de ilçe ekonomisinin gelişimine ve canlanmasına doğrudan olumlu katkılar sağlamıştır.