Doğu Karadeniz'in Eşsiz Doğası ve Kültür Başkenti
Türkiye'nin kuzeydoğusunda yer alan ve Karadeniz'e sahili olan Rize; batısında Trabzon, doğusunda Artvin, güneybatısında Bayburt ve güneyinde Erzurum ile komşudur. Türkiye'nin en çok yağış alan ili olan Rize'nin en önemli ürünü çaydır. Yaz mevsiminin ılık, sonbahar ve kış mevsimlerinin ise yağışlı geçtiği şehir; dik yamaçlı vadileri, dağları, buzul gölleri, zümrüt yeşili yaylaları, kemer köprüleri, kaleleri ve coşkun akan dereleri ile doğa ve kültür turizminin en önemli merkezlerinden biridir.
Tarih Boyunca Rize ve İsim Kökeni
Rize'nin tarih öncesi dönemleri hakkındaki bilgilerimiz, yöreye hakim olan orman dokusu sebebiyle arkeolojik bulguların ortaya çıkarılamamış olmasından ötürü oldukça kısıtlıdır. Şehrin adı üzerine farklı görüşler mevcuttur; Yunancada pirinç anlamına gelen Rhisos, Rumcada dağ eteği anlamındaki Rıza veya Osmanlıcada ufak kırıntı ya da döküntü anlamındaki Rize kelimeleri ile Sakalar döneminde Erzincan için kullanılan Eriza isminin başındaki sesin düşmesiyle oluştuğu yönündeki tezler öne çıkmaktadır. Osmanlı döneminde liman, nahiye ve kaza merkezi olan bölgede, Batum Kalesi muhafızı Tuzcuoğlu Memiş Ağa isyanı (1814-1817) ve Trabzon ağalarının isyanı (1835) gibi olaylar yaşanmıştır. 1640 yılında şehre gelen Evliya Çelebi, Rize'den 'Trabzon'a bağlı deniz kıyısında bahçeli güzel bir yerdir' şeklinde bahsetmiştir. Berlin Antlaşması (1878) ile Lazistan sancağının merkezi olan Batum Rusya'ya bırakılınca, Rize Trabzon Vilayeti'ne bağlı sancağın merkezi haline gelmiştir.
Coğrafi Yapı, Dağlar ve Akarsular
Doğu Karadeniz kıyı sıradağları yayının kuzey yamacında yer alan Rize toprakları genel olarak engebeli ve dağlıktır. İl merkezinin deniz seviyesinden yüksekliği ortalama 6 metredir. Bölgede Kaçkar (3.937 m), Kardovit, Verçenik, Tatos ve Mezovit gibi zirvesi 3.000 metreyi aşan çok sayıda dağ yer alır. Jeolojik olarak Paleozoik zaman temeli üzerinde Cretaceous döneminde başlayan dağ oluşumuyla yüzeye çıkan granodiorit, granit, andezit ve bazalt kütleleri yüksek sahada hakimdir. Bölgenin doğudan batıya uzanan başlıca akarsuları Fındıklı Deresi, Arılı Deresi, Fırtına Deresi, Pazar Suyu, Büyükdere, Taşlıdere ve İyidere'dir. Rize, 50 yıllık rasat verilerine göre yıllık ortalama sıcaklığı 14 °C'nin üzerinde seyreden, her mevsimi bol yağışlı ve çok nemli olan denizsel bir iklime sahiptir.
Yaylalar ve Zengin Rize Mutfağı
Rize'nin güneyindeki Kaçkar Dağları ile yüksek dağların eteklerinde yer alan yaylalar, yaz mevsiminde turistler tarafından yoğun şekilde ziyaret edilir. Ayder, Anzer, Pokut, Hazindağ, Samistal, Verçenik, Aşağı Kavron, Yukarı Kavron, Ambarlı, Kito, Çat, Elevit ve Handüzü gibi eşsiz yaylalarda her yıl ot biçme şenlikleri düzenlenmekte ve rehberler eşliğinde doğa yürüyüşleri yapılmaktadır. Coğrafi ve iklimsel koşullar sebebiyle sınırlı sebze ve meyvenin yetiştiği bölgede tarım alanları çoğunlukla çay ve kiviye ayrılmıştır. Anzer balı ve deli bal üretimiyle birlikte pekmezcilik de devam etmektedir. Rize kavurması, fırın sütlaç, Çayeli kuru fasulyesi, muhlama, turşu tavalı, Laz böreği, mısır ekmeği, karalahana çorbası, vurma lahana, karalahana sarması, pepeçura, hamsili pilav, hamsi kuşu ve enişte lokumu gibi lezzetler yöre mutfağının en seçkin tatlarıdır.