Bayburt il merkezine bağlı tarihi bir yerleşim yeri olan Pamuktaş Köyü, Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde, deniz seviyesinden 1885 metre yükseklikte yer almaktadır. Bayburt şehir merkezine yaklaşık 36 kilometre uzaklıkta konumlanan bu sakin yerleşim, bölgenin köklü geçmişini ve tarihi demografik değişimlerini yansıtan önemli duraklardan biridir.
Pamuktaş Köyü'nün Tarihçesi
Köyün bilinen en eski adı Ermene veya Osmanlı kayıtlarındaki kullanımıyla İrmene'dir. Yerleşimin geçmişi yazılı belgelerde oldukça eskiye uzanmaktadır. 1530 yılına ait Osmanlı tahrir defterlerinde Bayburd kazasına bağlı bir köy olarak kaydedilen İrmene, 1591 yılı tahririnde ise sadece erkek nüfus üzerinden belgelenmiştir. Bu dönemde köyde 35'i Hristiyan (Ermeni) ve 12'si Müslüman olmak üzere toplam 47 erkek nüfusun (nefer) yaşadığı tespit edilmiştir.
Yüzyıllar Boyunca Demografik Yapı ve İsim Değişikliği
1642 yılına ait avarız defterinde de İrmene adıyla yer alan köyde, 22 Müslüman avarız hanesi ile 5 askeri görevli kaydedilmiştir. Zamanla nüfus yapısı değişen yerleşimde, 1835 yılında yapılan erkek nüfus yoklamasında tamamı Müslümanlardan oluşan 8 hanede 24 erkek nüfusun yaşadığı belirlenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla da Ermene adıyla anılmaya devam eden köyün ismi, 1959 yılında yürürlüğe giren 7267 sayılı kanunla, yabancı kökten geldiği ve iltibasa (karışıklığa) yol açtığı gerekçesiyle Pamuktaş olarak değiştirilmiş ve 1960 yılı nüfus sayımından itibaren bu adla kayıtlarda yer almaya başlamıştır.
Coğrafi Konumu ve Günümüzdeki Durumu
Karadeniz Bölgesi'nin coğrafi özelliklerini barındıran Pamuktaş Köyü, 1885 metrelik rakımı ile yüksek kırsal yerleşimlerden biridir. Köyün nüfusu yıllar içerisinde dalgalanma göstermiş olup; 1990 yılında 320, 2000 yılında 234 iken, 2022 yılı verilerine göre köyde 125 kişi yaşamaktadır. Tarihi belgelerdeki izleri ve coğrafi konumuyla öne çıkan köy, Bayburt'un tarihini ve kırsal kültürünü yansıtan sakin yerleşim yerlerinden biridir.