Tarihi Tao Bölgesinin Kadim Yerleşimi: Özdere
Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalle olan Özdere, zengin tarihi geçmişi ve coğrafi önemiyle öne çıkmaktadır. Eski adı Şamhi (Gürcüce: შამხი) olan yerleşim, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan Tao bölgesinin sınırları içerisinde yer almaktadır. Osmanlı İmparatorluğu bu bölgeyi 1549 yılındaki Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir. Tarihi kayıtlarda köyün ismi, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde ve 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde Şamhi (شامخی) olarak geçmektedir.
Tarihsel Nüfus Değişimi ve İnanç Yapısı
1574 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre köy, Oltu livasının Kuzey nahiyesine bağlı olup, nüfusu tamamı Hristiyan olan 55 haneden oluşuyordu. Dönemin önemli yapılarından olan köy kilisesi ise günümüze ulaşamamıştır. Zaman içerisinde nüfus yapısı değişen Şamhi köyünde 1599 yılında 22 hane/nefer, 1609 yılında 1 hane/nefer ve 1656 yılında 1 hane/nefer Hristiyan nüfus tespit edilmiştir. 1835 yılında yapılan erkek nüfus sayımında ise köyde 32 hane ve 125 erkek saptanmıştır.
İdari Dönüşüm ve Cumhuriyet Dönemi
Yerleşim, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Şamhi adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının merkez nahiyesine bağlı görünmektedir. 1940 genel nüfus sayımında 553 kişinin yaşadığı köyün adı, Türkçe olmadığı gerekçesiyle 1959 yılında Özdere olarak değiştirilmiştir. 1965 yılında nüfusu 799 kişiye ulaşan ve bu nüfus içinde 237 kişinin okuma yazma bildiği köy, 2012 yılında kabul edilen 6360 sayılı kanunla büyükşehir sınırları içindeki tüm köylerin tüzel kişiliğinin kaldırılmasıyla Oltu Belediyesi'ne bağlı bir mahalleye dönüştürülmüştür.
Coğrafi Konumu, Şamhi Kalesi ve Ulaşım
Deniz seviyesinden 2044 metre gibi yüksek bir rakımda yer alan Özdere, Erzurum il merkezine 85 kilometre, Oltu ilçe merkezine ise 35 kilometre uzaklıktadır. Mahalle, Oltu'nun güneybatısında yer alıp, Tortum-Oltu arasındaki D.062 numaralı Erzurum—Ardahan devlet yoluna 6,3 kilometrelik bir köy yoluyla bağlıdır. Bölgede geçmiş dönemlerden günümüze kalan ve Gürcistan seferi sonrasındaki dönemden kalmış olduğu değerlendirilen tarihi Şamhi Kalesi de bölgenin geçmişine ışık tutan önemli tarihi yapılardan biridir.