Artvin'in Tarihi ve Doğal Mirası: Oruçlu Köyü
Artvin il merkezine 50 kilometre uzaklıkta, 764 metre rakımda yer alan Oruçlu Köyü, zengin tarihi geçmişi ve kültürel birikimiyle Karadeniz bölgesinin dikkat çeken tarihi yerleşimlerinden biridir. Eski adı Orcohi olan köyün adı; Gürcücede "iki" anlamına gelen "ori" (ორი) ve "değnek" anlamına gelen "cohi" (ჯოხი) kelimelerinden türetilmiş olabilir. 16. yüzyılın ilk yarısına tarihlenen Gürcüce kaynaklarda "Orcohi Dağı" olarak anılan yerleşim, Osmanlı dönemi kayıtlarında Orcak, Orcuk ve Orucuk gibi farklı yazılışlarla yer bulmuştur. Köyün Türkçe olmayan bu eski adı, 1925 yılında yapılan ad değişikliğiyle Oruçlu olarak değiştirilmiştir.
Yüzyıllara Yayılan Siyasi ve Demografik Dönüşümler
Tarihsel olarak Tao-Klarceti bölgesinin bir parçası olan Klarceti sınırlarında yer alan Orcohi, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlı idaresine geçmiştir. 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterine göre Çıldır Eyaleti'ne bağlı Livane-i Ulya sancağı bünyesinde bulunan köyde, sadece erkeklerin sayıldığı bu dönemde 48 hanede 141 erkek (yaklaşık 282 toplam nüfus) yaşamaktaydı. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Berlin Antlaşması uyarınca Rusya İmparatorluğu'na bırakılan köy, 1886 yılındaki nüfus tespitinde Artvin sancağının Tsria nahiyesine bağlı olarak 50 hanede 405 kişiyle kaydedilmiştir. Birinci Dünya Savaşı sonrasında Rus ordularının çekilmesiyle Gürcistan sınırları içerisinde kalan yerleşim, 1921 Moskova Antlaşması doğrultusunda Türkiye topraklarına dahil edilmiştir.
Kültürel Miras ve Yaşayan Gürcüce Yer Adları
Oruçlu Köyü, yüzlerce yıllık tarihi kimliğinin izlerini ve kültürel bağlarını topraklarında yaşatmaya devam etmektedir. Köyün adı Türkçe olarak değiştirilmiş olsa da, köy sınırları içerisinde kullanılan mikro-toponimler (yer adları) özgün Gürcüce formlarını korumaktadır. Köy genelinde günümüzde de aktif olarak kullanılan Mikieti, Bagati, Vake, Orikikana, Utieti, Gori, Kapani, Zedvake ve Leğvati gibi yer isimleri, bölgenin köklü tarihi geçmişini ve kültürel sürekliliğini yansıtan en somut belgeler arasındadır.
Tarihi Bağcılık Kültürü ve Ünlü Orcohuli Üzümleri
Orcohi, tarih boyunca Artvin bölgesinde bağcılığın en önemli merkezlerinden biri olmuştur. Bölgenin dışında Gürcistan'da da yetişen ünlü Orcohuli asması, adını doğrudan bu köyden almaktadır. Eskiden köyde yetişen bu kaliteli üzümlerden "Demiröz" markasıyla şarap üretimi yapıldığı bilinmektedir. 1874 yılında Çoruh havzasını ziyaret eden Giorgi Kazbegi, nehrin sol kıyısında uzanan görkemli yeşil alanların Tsria ve Orcohi köylerinin üzüm bağları olduğunu yazmış ve kendisine bu iki köyde Livana bölgesinin en kaliteli üzümlerinin yetiştirildiğinin söylendiğini önemle not etmiştir.