Orcohi (Kuzey) Kilisesi (Gürcüce: ორჯოხის ეკლესია), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı ve eski adı Orcohi olan Orucuk köyünde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma tarihi bir kilisedir. Günümüze kalıntıları ulaşan köydeki iki Gürcü kilisesinden biri olmasıyla öne çıkmaktadır.
Orcohi Kilisesi Tarihçesi
Orcohi köyünün yer aldığı tarihsel Tao bölgesi, geçmişte Gürcistan sınırları içerisinde bulunmaktaydı. Bölge ve köy, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir. Osmanlı idaresinin 1574 tarihli mufassal defterine göre köyde 142 hane bulunuyor, bu nüfusun 5 hanesi Müslüman, 137 hanesi ise Hristiyan olarak kaydedilmişti. Köydeki iki kilisenin de Osmanlı döneminden önce inşa edildiği anlaşılmaktadır. Kuzeydeki Orcohi Kilisesi, 2016 yılına gelindiğinde büyük ölçüde yıkılmış ve geriye sadece bazı kısımları kalmıştır.
Mimari Özellikleri ve Yapı Detayları
Orcohi Kilisesi kalıntıları, köyün 200 metre kuzeyinde konumlanmaktadır. Kilise, dolgu duvar tekniğinde ve harç kullanılarak kabaca yontulmuş taşlarla inşa edilmiştir. İki katlı olan yapının kuzeydoğu bölümü günümüze ulaşmış olup, diğer kısımları su kanalı inşası sırasında tahrip edilmiştir.
İç Mimari Özellikleri
Bir kayanın üzerinde yer alan tek nefli yapının doğu duvarı kayaya yaslanmıştır. Bu duvardaki apsisin yuvarlak bir formda inşa edilmediği, sunağın ise yüksekçe bir platformda yer aldığı fark edilmektedir. Kilisenin kuzey duvarında küçük bir pencere ve dikdörtgen biçimli iki niş bulunmaktadır.