Nigala Kilisesi (Gürcüce: ნიგალას ეკლესია), tarihsel Klarceti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı Seyitler köyünün Nigala mahallesinde yer alan Orta Çağ'dan kalma tarihi bir Gürcü kilisesidir. Seyitler köyünün eski adından dolayı Sveti Kilisesi olarak da adlandırılan yapı, bölgenin geçmişindeki köklü yerleşimin ve mimari kültürün izlerini taşımaktadır.
Nigala Kilisesi Tarihçesi
Kilisenin yer aldığı Nigala mevkisi, eski bir Gürcü yerleşimidir ve Nigali Vadisi adını bu yerleşimden almıştır. Nigala Kilisesi, Tao-Klarceti Krallığı döneminde, 9. yüzyılda veya 10. yüzyılın ilk yarısında inşa edilmiştir. Bazı tarihi kaynaklarda bu yapının Meryem Ana'ya adanmış bir manastırın ana kilisesi olduğu yönünde bilgiler mevcuttur. Klarceti bölgesinin 16. yüzyılın ortalarında Osmanlıların eline geçmesinin ardından, burada yaşayan Gürcülerin Müslüman olması sonucunda kilise cemaatini ve işlevini yitirmiştir.
Mimari Yapısı ve Malzemeleri
Nigala Kilisesi, Seyitler köyünün Nigala mahallesinde, köyün giriş yolunun sağ tarafında konumlanmaktadır. Yapı; kırmızı, sarı, yeşil ve gri renkli kaba yonu taşlarla dolgu duvar tekniğinde inşa edilmiştir. Batıdan doğuya doğru genişleyen yamuk planlı, üç nefli bir bazilika olan yapı günümüzde büyük ölçüde zarar görmüş durumdadır. Kilisenin çatı örtüsü tamamen çökmüş, nefleri birbirinden ayıran kemerleri ve duvarlarının bir kısmı yıkılmıştır.
Mevcut Durumu ve Kalıntıları
Yapının doğu, batı ve güney duvarları yaklaşık 4 metre yüksekliğe sahipken, kuzey duvarı ise 1,5 metre yükseklikte ayakta kalabilmiştir. Cephelerdeki kaplama taşlarının önemli bir bölümü sökülmüş durumdadır. Doğu duvarı ekseninde apsis bulunmakla birlikte, doğu duvarı düz bırakılmış ve apsis alışılmış biçimde yarım daire planlı olarak yapılmamıştır. Kilisenin giriş kapılarından biri batı duvarının ortasında yer alır. Güney duvarında olması gerektiği düşünülen diğer kapının bulunduğu güney duvarı ise yıkık vaziyettedir. Kilisenin günümüze ulaşan üç penceresinden biri sunakta, ikincisi batı duvarında, üçüncüsü ise güney nefinin doğu kısmının sonunda bulunmaktadır.