Kvartshana Kalesi'ne Genel Bakış
Kvartshana Kalesi (Gürcüce: ქვარცხანas ციხე), tarihsel Klarceti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin merkez ilçesine bağlı ve eski adı Kvartshana olan Bakırköy sınırları içerisinde yer alan tarihi bir kaledir. Orta Çağ'da Gürcülerden kalan bu yapı, köyün 600 metre güneydoğusunda, Sinkoti köyü sınırına yakın bir kayanın üzerinde inşa edilmiştir.
Kalenin Tarihçesi
Köyün Gürcüce adı olan Kvartshana, bölgedeki maden yatağıyla ilişkili olarak ortaya çıkmış olup "Kuvars hane" veya "Kuvars kapısı" anlamına gelmektedir. Tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti, 16. yüzyılın ortalarına doğru Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir. Köydeki Gürcüce yer adları ve 1886 Rus nüfus tespitinde nüfusun Gürcülerden oluşması, buranın köklü bir Gürcü yerleşimi olduğunu ortaya koymaktadır. Kale ve içindeki kilise de Gürcülerden kalmış, Osmanlı döneminde ise harap hale gelmiştir.
Mimari Özellikleri ve Kalıntılar
Günümüzde Kvartshana Kalesi'nin surları, surların arasına inşa edilmiş kulesi, kale içindeki kilise ve sarnıcı varlığını sürdürmektedir. Kireç harcı kullanılarak inşa edilen duvarların bazı kısımları yıkılmış olup, günümüze kalan surların yüksekliği yer yer 10 metreyi bulmaktadır. Yapıdaki malzeme farklılıkları, kalenin sonraki dönemlerde onarım gördüğünü göstermektedir.
Kvartshana Kale Kilisesi
Kalenin doğu kesiminde yer alan tek nefli Kvartshana Kale Kilisesi, zaman içinde büyük ölçüde zarar görmüştür. Kiliseden günümüze yalnızca güney duvarı ile tonoz örtüsünün bir bölümü kalmıştır. Kilisenin batı duvarını, yapının yaslandığı kaya kütlesi oluşturur. Bu sıvanmış kayanın üst kısımlarında kırmızı ve mavi boyalarla yapılmış duvar resimlerinin izleri tespit edilmiştir.