Mutki'nin Coğrafi Konumu ve Genel Özellikleri
Mutki (Kürtçe: Motkî), Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Bitlis ilinin bir ilçesidir. Deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.485 metre olan ilçenin yüzölçümü 1.069 km²'dir. Mutki, Bitlis il geneli göz önüne alındığında nüfusu en az olan ilçe konumundadır. İlçenin etrafı Güroymak, Bitlis merkez, Baykan, Hasköy, Muş merkez, Sason ve Kozluk ile çevrilidir. Coğrafi konum olarak doğusunda Bitlis ili, güneyinde Baykan, batısında Sason ve Muş ili, kuzeyinde ise Güroymak ilçesi yer almakta olup, ilçe Bitlis il merkezine 20 km uzaklıkta kurulmuştur.
Tarih Çağları Boyunca Mutki
Tarih boyunca pek çok büyük medeniyetin hâkimiyetine giren Mutki; tarih çağları boyunca Asurların, Perslerin, İskender, Roma ve Bizans İmparatorluklarının hâkimiyetinde bulunmuştur. Halife Ömer zamanında Müslüman Araplar tarafından fethedilen bölge, bu dönemden sonra Müslümanlar ile Bizanslılar arasında birkaç defa el değiştirmiştir. 1071 Malazgirt Zaferi'nin ardından Anadolu'ya başlayan büyük Türk gücünün ilk durak yerlerinden biri olan bölge, Akkoyunlu gibi çeşitli Türk beyliklerinin idaresi altında kalmıştır.
Osmanlı Dönemi ve İşgalden Kurtuluşu
Bölge, 1514 yılında gerçekleştirilen Çaldıran Zaferi'nin ardından Osmanlı Devleti'nin topraklarına katılmıştır. Birinci Dünya Savaşı sırasında Ermeni ve Ruslar tarafından işgal edilen bölge, yürütülen mücadelelerin ardından 6 Nisan 1916 tarihinde işgalden kurtarılmıştır.
İdari Yapı ve Günümüzdeki Durumu
Bitlis ilinin 1935 yılında çıkan bir kanunla il olması ve 4 Ocak 1936 yılında teşkilatlanması ile birlikte, 1938 yılında Miritağ köyünde Hükûmet Konağı yapımına başlanmıştır. Hükûmet Konağının tamamlanmasıyla birlikte, bölge 1941 yılından günümüze kadar 'Mutki' ilçe adı ile anılmaktadır. İdari olarak 1 belde, 60 köy ve 11 mahalleden oluşan ilçenin günümüzdeki idarecileri Kaymakam Muhammed Serkan Şahin ve Belediye Başkanı Vahdettin Barlak'tır (AK Parti).