Bitlis

Bitlis, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Murat-Van Bölümü'nde yer alır. Doğusunda Van Gölü'nün büyük kısmına sahip olan komşusu Van, kuzeyinde Muş ve Ağrı, güneyinde Siirt ve batısında ise Batman illeri bulunur. Yüzölçümü 8.294 kilometrekare olan bu coğrafya, tarihi yapıların yoğunlaştığı bir vadi içinde kurulduğu için Vadideki Güzel Şehir unvanını taşır.

MÖ 1400'lü yıllardan itibaren sırasıyla Urartular, Asurlar, Medler, Persler, Makedonlar, Romalılar ve Bizanslılar bölgeye hükmeder. Büyük İskender'in kale yaptırdığı komutanı Bedlis'ten adını alan şehir, Türklerin Anadolu'ya açılmasında önemli bir rol üstlenir. Selçuklular, Dilmaçoğulları, Ahlatşahlar ve Eyyübiler idaresinin ardından bölgede kurulan Bitlis Emirliği'ni Şerefhanlar yönetir. Akkoyunlu ve Safevi işgallerinin ardından 1514 Çaldıran Muharebesi ile Osmanlı egemenliğini kabul eden şehir, Cumhuriyet dönemiyle birlikte il statüsü kazanır.

Savunma amacıyla Hakkari'den Kürt aşiretleri bölgeye yerleştiren Eyyübiler nüfus yapısını şekillendirir. Kalelerin inşası ve imar çalışmaları bölgedeki temel üretim ve bayındırlık faaliyetlerini oluşturur. Osmanlı İmparatorluğu idaresi altında bilim, sanat ve kültür alanlarında gelişim gösteren yerleşim yeri, önemli bir merkez kimliğine bürünür.

Günümüzde Bitlis, 13 trafik plaka koduyla yedi ilçeye, on üç belediyeye, yüz yirmi üç mahalleye ve üç yüz kırk sekiz köye sahiptir. 2020 sonu verilerine göre 359.808 kişinin yaşadığı ilde, yıllık nüfus artış oranı yüzde 0,83 düzeyindedir. Kilometrekareye 42 kişinin düştüğü ilde bu sayı Güroymak ilçesinde 94'e ulaşırken, nüfusun yüzde 65,1'i şehirlerde yaşamını sürdürür.