Van Gölü'nün Batı Kapısı: Tatvan
Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Van Gölü'nün batı yakasında konumlanan Tatvan, Bitlis iline bağlı olup, hem nüfus hem de yüzölçümü bakımından bağlı olduğu il merkezinden daha büyük bir yerleşim yeridir. Ortalama yüksekliği 1.667 metre olan ilçe, Van Gölü kıyısında 100 kilometrelik geniş bir sahil şeridine sahiptir. Diyarbakır-Van, Elazığ-Van, Siirt-Bitlis ve Ağrı karayollarının kavşak noktasında yer alması, ilçenin hızlı bir şekilde gelişmesinde ve bölgenin en önemli merkezlerinden biri haline gelmesinde etkili olmuştur.
Beş Bin Yıllık Tarih ve Kadim Medeniyetler
Tatvan'ın bilinen tarihi, son yapılan araştırmalardan elde edilen bulgulara göre günümüzden yaklaşık beş bin yıl öncesine kadar uzanmaktadır. Tatvan Feribot İşletmesinin üst tarafındaki tepede yürütülen arkeolojik çalışmalarda elde edilen çeşitli buluntular MÖ 3. bin yıla tarihlenmiştir. Tarih boyunca bölgenin ilk sakinlerinden biri Subarlar olmuştur. MÖ 2. binyılda Yukarı Mezopotamya'da egemenlik kuran Hurriler ve ardından bölgede üç asır boyunca hüküm süren Urartular Tatvan'da egemen olmuşlardır. Kentin adı tarihi kaynaklarda ilk kez 6. yüzyılda Ermeni belgelerinde Tadvan veya Dadvan şeklinde geçmektedir. 6. ve 7. yüzyıllarda Tatvan yöresi, güçlü Ermeni beyliklerinden Pıznuni hanedanının yerleşim merkezi olarak işlev görmüştür.
İslamiyet Döneminden Osmanlı Egemenliğine Stratejik Liman
Hz. Ömer döneminde İslam devletinin topraklarına katılan Tatvan, sonraki süreçte merkezi Ahlat olan Armenşahlar (Şah-ı Armenler) egemenliği altına girmiştir. 15. yüzyılda Akkoyunluların ve ardından Bitlis'te hüküm süren Şerefhan (Rojki) beylerinin kontrolünde kalan Tatvan iskelesi, her dönemde stratejik bir geçiş noktası olmuştur. 1514 Çaldıran Muharebesi sonrasında Osmanlı egemenliğine giren yerleşimde, Kanuni Sultan Süleyman döneminde Zal Paşa tarafından küçük bir kale inşa ettirilmiştir. Bu kale, İran Şahı Tahmasb döneminde gemilerle Van'a gidecek yardımları engellemek amacıyla tahrip edilse de Tatvan liman kimliğini korumayı başarmıştır. 1879 Osmanlı Salnamesine göre Kotum (Küçüksu) Nahiyesine bağlı 100 haneli ve 650 nüfuslu bir köy olan Tatvan'da, o tarihte Aziz Teodoros'a ithaf edilmiş bir kilise ve bir ilkokul bulunmaktaydı.
Nemrut Dağı Krateri ve Gelişmiş Ulaşım Ağı
Tatvan, günümüzde hem karayolu hem de gelişmiş demiryolu altyapısıyla uluslararası düzeyde büyük bir ulaşım kolaylığı sunmaktadır. Yolçatı-Tatvan demiryolunun son bulduğu ilçeden Ankara, Kayseri, Sivas, Malatya ve Elazığ'a doğrudan bağlanan Van Gölü Ekspresi haftada iki sefer düzenlemektedir. Ayrıca Van-Tatvan arasında karşılıklı yapılan tren feribotu seferleri, demiryolu hattını İran sınırına kadar kesintisiz şekilde bağlamaktadır. Muş Sultan Alparslan Havalimanı ise ilçeye yaklaşık 1 saatlik mesafede yer alır. İlçenin en büyük doğal simgesi, 2.878 metre yüksekliğiyle büyüleyici bir manzara sunan Nemrut Dağı'dır. Dağın krater ağzında biri büyük olmak üzere üç adet krater gölü yer almaktadır.