Lazika veya diğer adıyla Egrisi, Karadeniz'in güneydoğu kıyısında yer alan, bugün Türkiye, Rusya ve Gürcistan sınırları içerisinde kalan tarihi bir bölge ve krallıktır. Latince'de 'Lazların ülkesi' anlamına gelen Lazika, Perslerin resmi literatüründe ise 'Lazistan' olarak anılmıştır. Bu coğrafi addan tarihte ilk kez 7. yüzyılda yazarı bilinmeyen Ermenice 'Coğrafya' adlı eserde bahsedilmiştir. Krallığın sınırları, 4. yüzyılın ikinci yarısında batıda Trabzon'dan kuzeyde Kafkas Sıradağları'na ve doğuda Lihi Dağları'na kadar uzanmaktaydı.
Bağımsızlık Mücadelesi ve Siyasi Yapısı
MS 1. yüzyıldan itibaren Megrel-Lazlar, önce Polemon egemenliğine, ardından da Roma İmparatorluğu'na karşı bir bağımsızlık savaşı başlatmışlardır. MS 69-79 yılları arasında Laz bir amiral olan Aniket önderliğinde Romalılara karşı ayaklanan halk, bölgenin stratejik önemine rağmen Romalıları çekilmek zorunda bırakmıştır. 2. yüzyıldan itibaren giderek güçlenen krallık, Bizans İmparatorluğu'nun bir vasalı olmasına rağmen sıradan bir eyalet olmamış; iç siyasette haraç ödememe, Bizans askeri seferlerine zorunlu destek vermeme ve kendi krallarını seçme gibi geniş ayrıcalıklara sahip olmuştur. Bu dönemde krallığın başkenti ise Goci (Arkeopolis) idi.
Dinî Dönüşüm ve Hristiyanlık
4. yüzyılın başlarında Lazika sınırları içerisinde Pitsunda Hristiyan Piskoposluğu kurulmuş ve komşu İberya'da olduğu gibi MS 319 yılında Hristiyanlık krallığın resmi dini ilan edilmiştir. İlk başlarda dini yönden Konstantinopolis Patriği'ne bağlı olan krallıkta, Pitsunda Piskoposu Stratophilus MS 325 yılındaki Birinci İznik Konsili'ne katılan isimler arasında yer almıştır. 6. ve 9. yüzyıllar arasında kendi metropolitliği bulunan Lazika'nın dini yönetim merkezi Fasis olmuş; buraya Petra (Tsihisdziri), Ziganev (Gudava), Tsaişi ve Rhodopolis (Vartsihe) piskoposları bağlanmıştır.
İki İmparatorluk Arasında Savaşlar ve Ayaklanmalar
Stratejik konumu sebebiyle hem Bizans hem de Sasani (Pers) imparatorlukları için büyük önem taşıyan Lazika, 5. ve 6. yüzyıllarda yoğun çatışmalara sahne olmuştur. 5. yüzyılın ortalarında Bizans'a bağımlılığı sonlandırmak isteyen Kral I. Gubaz, Bizans İmparatoru Marcianus'un düzenlediği seferi bozguna uğratmıştır. 6. yüzyılda ise bölge Pers-Roma savaşlarının odak noktası haline gelmiştir. 528 yılında Sasaniler Şorapani ve Skande kalelerini işgal etmiş, Bizans destekli Laz ordusu tarafından mağlup edilmiş ve 532 yılında 'Sürekli Barış' antlaşması imzalanmıştır. Ancak İmparator I. Jüstinyen'in bölgedeki Petra kale şehrini inşa edip ticaret tekeli kurması ve buraya ordu yerleştirmesi üzerine, MS 541 yılında Kral II. Gubaz önderliğinde büyük bir Lazika Ayaklanması patlak vermiştir.