Doğu Anadolu Bölgesi'nin eşsiz coğrafyasında, deniz seviyesinden 2096 metre yükseklikte yer alan Küçüksütlüce, Ardahan ilinin Merkez ilçesine bağlı tarihi bir köydür. İl merkezine 12 kilometre uzaklıkta konumlanan bu yerleşim, kuzeyinde Kocaköy, kuzeybatısında Alagöz ve güneyinde Büyüksütlüce köyleri ile komşudur. Köyün bilinen en eski adı olan Küçük Harziyan veya Küçük Harziani adının, Gürcüce bir birleşik kelime olan ve "güneşli yer" anlamına gelen Mharmziani (მხარმზიანი) kelimesinden dönüştüğü düşünülmektedir.
İlk Çağlardan Günümüze Ulaşan Tarihi Miras
Küçüksütlüce köyünün sınırları içerisinde yer alan en önemli arkeolojik ve tarihi zenginlik, şüphesiz ki ilk çağdan kalma kale kalıntısıdır. Bu antik kale kalıntısının varlığı, köyün ve çevre bölgesinin çok eski dönemlerden itibaren kesintisiz ve aktif bir yerleşim alanı olarak kullanıldığını kesin olarak kanıtlamaktadır. Tarih boyunca farklı medeniyetlerin izlerini taşıyan köy, kültürel mirasıyla dikkat çekmektedir.
Osmanlı, Rus ve Cumhuriyet Dönemleri Kronolojisi
Osmanlı İmparatorluğu'nun 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirdiği Artaani (Ardahan) bölgesinde yer alan Harziyan / Harziani, döneminin eski Osmanlı tahrir defterlerinde müstakil bir köy olarak kayıtlı değildir. Bölge, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Rus yönetimine geçmiş; ancak Rus idaresinin 1886, 1896 ve 1906 yıllarındaki nüfus tespitlerinde de "Harziyan" adına rastlanmamıştır. Cumhuriyet öncesi döneme ait 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise yerleşim, Küçük Harziyan adıyla Kars vilayetinin Ardahan kazasının merkez nahiyesine bağlı bir köy olarak resmen kaydedilmiştir.
İsim Değişikliği ve Modern Dönem Nüfusu
Cumhuriyet döneminde de idari yapısını koruyan köyün nüfusu 1935 yılı genel nüfus sayımında 223 kişi olarak tespit edilmiştir. Eski adı olan Harziyan veya Harziani Türkçe olmadığı gerekçesiyle, köyün ismi 1959 yılında çıkarılan 7267 sayılı kanunla Küçüksütlüce olarak değiştirilmiştir. Nitekim yerleşim, 1955 nüfus sayımında "Küçükharziyan" olarak geçerken, 1960 sayımında ise resmen "Küçüksütlüce" adıyla kaydedilmiştir. 1965 nüfus sayımında köyün nüfusu 699 kişiye yükselmiş ve bu nüfus içerisinden 107 kişinin okuma yazma bildiği belirlenmiştir. Zamanla göç veren köyün 2022 yılı verilerine göre günümüzdeki toplam nüfusu ise 320 kişidir.