Kokoşauri Kilisesi, tarihsel Şavşeti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı Susuz köyünde Orta Çağ'da inşa edilmiş bir Gürcü kilisesidir. Yapı, adını kurulduğu Kokoşauri mahallesinden almaktadır. Gürcüce bir yer adı olan Kokoşauri, iki kulplu testi veya su kabı olarak kullanılan kabak gibi anlamlara gelen "kokoşa" kelimesinden türemiştir. Şavşeti bölgesindeki Kokoşauri eski bir Gürcü yerleşimiydi ve Osmanlılar bu bölge ile yerleşimi 16. yüzyılın ikinci yarısında ele geçirmiştir. Osmanlı döneminde köy halkının Müslüman olmasıyla birlikte kilisenin işlevini yitirdiği ve zaman içinde yıkıldığı bilinmektedir.
Tarihsel Süreç ve Belgeler
Tarihsel olarak bir Gürcü yerleşimi olan Gurnateli'nin nüfusu 1886 tarihli Rus nüfus sayımında 58 kişi olarak ve Türk adıyla kaydedilmiştir. Doğubilimci Nikolay Marr’ın 1904 yılında Şavşat bölgesini gezdiği sırasında kilise belirli ölçüde sağlam durumdaydı. Marr'ın aktardığı bilgilere göre kilise; orman içinde, köye güneydoğudan hakim ve Kokoşauri adını taşıyan bir tepede yer almaktaydı. O dönemde de her taraftan yıkılmaya başlamış olan kilisenin taşları iç kısmına dökülmüş ve içinde ağaçlar büyümüştü. Yapının ayakta duran duvarlarının boyu o yıllarda apsis kısmında iki metreyi bulmaktaydı.
Mimari Özellikleri
Kokoşauri Kilisesi, Şavşeti bölgesinde rastlanan uzun dikdörtgen planlı bir yapı tarzına sahipti. Kilisenin duvarları dolgu duvar tekniğiyle moloz taşlardan inşa edilmiş ve yüzeyleri kabaca yontulmuş taşlarla kaplanmıştı. Yapının tek giriş kapısı güney yönünde bulunmaktaydı ve güney duvarı diğer bölümlere göre daha fazla yıkılmıştı. İç kısımdaki apsisi yarım dairesel bir forma sahipti ve apsisin iki yanında birer niş yer alıyordu. Kilisenin uzunluğu apsisin yuvarlak kısmından itibaren yaklaşık 7,5 metre, genişliği ise yaklaşık 5 metredir.
Günümüzdeki Durumu ve Konum
Günümüzde tamamen yıkılmış olan Kokoşauri Kilisesi, köyün üst tarafında yer alan Kokoşauri ile Velta mahalleleri arasında bulunuyordu. Günümüzde köy halkı kilisenin bulunduğu mevkiyi "Natadzrevi" (eski kilise yeri) olarak adlandırmaktadır. 2002 yılında gerçekleştirilen yüzey araştırmalarında, o dönem "Gogişauri" adıyla anılan kiliseden geriye sadece tek bir duvar kalıntısının kaldığı tespit edilmiştir.