Kız Kalesi (veya bilinen diğer adıyla Kız Kulesi), Rize ilinin Pazar ilçesinde yer alan tarihi bir kaledir. Yapı, Pazar ilçe merkezinin batısında bulunan küçük bir yarımada üzerine inşa edilmiştir. Günümüzde kara ile bağlantısı kesilmiş durumda olan kale, kayalık bir zemin üzerinde yer almaktadır.
Kız Kalesi'nin Tarihi ve Yapılış Rivayetleri
Kalenin ne zaman yapıldığına dair araştırmacılar farklı görüşler sunmaktadır. Doğu Karadeniz üzerine çalışmalarıyla bilinen A. Bryer ve D. Winfield, kalenin Trabzon İmparatorluğu döneminde, 13. ya da 14. yüzyılda yaptırıldığını iddia etmektedir. Anadolu'nun antik dönemleri üzerine araştırmalar yapan Bilge Umar ise kalenin 8. yüzyılda inşa edildiğini savunmaktadır. Seyyah P. Minas Bijişkyan kulenin Cenovalılar tarafından asil bir kız için, araştırmacı Muzaffer Arıcı ise Cenovalı bir prensin kızı için yazlık olarak yapıldığını belirtir. Karl Koch ise günlüklerinde kulenin Türkler tarafından yapıldığını ve tüm saldırılara rağmen alınamadığı için Kız Kulesi ismini aldığını aktarmaktadır.
Mimari Yapısı ve Günümüzdeki Durumu
Kız Kalesi, dış kenar uzunlukları 9,66 metre ve 9,07 metre olan tek bir gözetleme kulesiyle günümüze ulaşmıştır. Yapının en çok hasar görmüş kısmı, Pazar'a bakan güney kısmıdır ve bu durum kalenin geçmişte birtakım saldırılara maruz kaldığını gösteren rivayetleri desteklemektedir.
Koruma Altındaki Kültür Varlığı
Kız Kalesi, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından 3 Ağustos 2006 tarihinde 775 No'lu karar ile 1. Koruma derecesiyle tescillenmiş ve koruma altına alınmıştır. Yasal sahibi Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma İşletmeleri Genel Müdürlüğü olan yapı, 2014 yılında Rize İl Özel İdaresi'nin açtığı ihale kapsamında restore edilmiştir.