Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı tarihi bir yerleşim yeri olan Kınalıçam, Karadeniz Bölgesi'nin en özgün coğrafyalarından birinde yer almaktadır. Deniz seviyesinden 1276 metre yükseklikte konumlanan köy, Artvin il merkezine 103 kilometre, Yusufeli ilçe merkezine ise 23 kilometre uzaklıkta bulunmaktadır. Günümüzde Kınalıçam adıyla bilinen bu köy, köklü tarihi ve barındırdığı arkeolojik kalıntılarla dikkat çekmektedir.
Kınalıçam'ın Tarihsel Kökeni ve İsim Değişiklikleri
Köyün bilinen en eski adı, erkek ismi olan Aspara'dan türemiş ve "Aspara'nın köyü" anlamına gelen Asparaşeni'dir (ასპარაშენი). Bu isim ayrıca tarihi kayıtlarda Aspişeni (ასპიშენი) veya Aşbişen olarak da geçmektedir. Aspara ismi ilk olarak 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde yer almıştır. Köy, Orta Çağ döneminde Gürcistan'ı oluşturan tarihi bölgelerden biri olan Tao bölgesinde bulunuyordu. Gürcü Krallığı'na ait eski Gürcistan tarihi kaynağı olan Kartlis Tshovreba'da köyden yine Asparaşeni adıyla söz edilmektedir. Köyün ismi, yabancı kökten geldiği gerekçesiyle 1959 yılında resmi olarak Kınalıçam olarak değiştirilmiştir.
Osmanlı Dönemi ve Nüfus Kayıtları
Kınalıçam (Asparaşeni), 1555 tarihli Osmanlı tahrir defterine göre Erzurum Eyaleti'nin Tortum sancağına bağlı İşhan nahiyesinin bir köyüydü ve 40 hanelik bir nüfusa sahipti. Bölge, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir. Köy daha sonra Ardanuç livasına bağlanmış ve 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan kayıtlarına göre tamamı Hristiyan olan 30 haneden oluştuğu belirtilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu'nun askere alma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 nüfus sayımında ise köy "Aşbuz" adıyla Kiskim sancağına bağlı olup, 13 hanede 30 erkek nüfus kaydedilmiştir. Cumhuriyet dönemine gelindiğinde ise köy, 1928 kayıtlarında Aşbişan, 1940 genel nüfus sayımında ise Aşbişen ismiyle Yusufeli kazasının merkez nahiyesine bağlı olarak 235 kişilik nüfusuyla kaydedilmiştir. 1965 nüfus sayımında köyün nüfusu 422 kişiye ulaşmış, ancak bu nüfusun yalnızca 101 kişisinin okuma yazma bildiği tespit edilmiştir.
Görülmeye Değer Tarihsel Miraslar
Köy sınırları içerisinde geçmişten günümüze ulaşan iki önemli tarihi yapı bulunmaktadır. Bunlardan ilki, tek nefli bir köy kilisesi olan Asparaşeni Kilisesi'dir (Aşmaşeni Kilisesi). Yusufeli'den Tortum'a giden yolun 50 metre sağında yer alan ve kesme taştan inşa edilmiş olan bu tarihi kilise, maalesef 1970'lerde insan eliyle yıkılmıştır. Kilisenin taşları yakındaki bir evin yapımında kullanılmış olup, kilisenin temeli bugün bu evin avlusunda yer almaktadır. Kilise kalıntılarından günümüze yalnızca harçlı bir duvar ile seramik parçaları kalmıştır.
Köyün kuzey kesiminde, yine Yusufeli-Tortum yolu kenarında bulunan kayalık bir tepede ise Asparaşeni Kalesi (Aşmaşeni Kalesi) yükselmektedir. Stratejik konumuyla dikkat çeken kale, bulunduğu noktadan tarihi İşhani Kalesi'ni doğrudan görebilecek bir konumda inşa edilmiştir. Bu savunma yapısı ve kilise kalıntıları, köyün Orta Çağ Tao-Klarceti dönemindeki tarihi önemini gözler önüne sermektedir.